خوب گرفته مىشود و اينها همگى خوب و لذيذ « 1 » ، و خون متولد از اينها نيكو و زود هضم .
و بالجمله در هر ديار و مكان و بلد كه در آن چشمه و يا نهر و يا بر ساحل دريايى واقع است نوع ماهى ، خوب مىشود و همچنين به حسب اهويه و اراضى و فصول نيز مختلف مىشود در لطافت و كثافت « 2 » و لذت و عدم آن و بدترين ماهيها ، ماهى قنوات و گودالها و چشمههاى كوچك و زمينهاى پست و آبهاى كثيف متعفن است كه جارى نباشد و هميشه « 3 » ايستاده باشد و همچنين است « 4 » در ردائت و بدى ، ماهيهاى بسيار بزرگ و يا بسيار كوچك پرخار است .
و طبيعت مطلق آن سرد در اول و تر در دوم ، مگر آنچه در دريا و آبشور متولد شود كه برودت و رطوبتش كمتر است و بعضى نسبت به بعضى گرمتر است . و ماهى كه از نهر صيد مىكنند برودت و رطوبت آن زيادتر از ماهى است كه در درياى شور صيد نمايند و ماهى نمكسود از هر نوع ، گرم و مايل به يبوست است و قديد كهنهء نمكسود « 5 » ، گرم و خشك است .
بالجمله افعال و خواص ماهى تازه كباب به آتش بريان كردهء آن سريع الهضم و صالح الكيموس و مرطّب و مسمّن و مولّد منى و شير در زنان « 6 » و مولّد پيه گرده و در محرور المزاج مبهى و منعظ و مصلح اخلاط حاره و به جهت تصفيه و نرمى قصبه ريه و قرحهء آن و سل و دق و سرفه خشك و ضعف كبد و گرده كه از حرارت باشد و يرقان و زحير و مغص حار مفيد و كباب آن به آبغوره و سماق جهت اسهال مرارى و دموى مجرب و خوردن ماهى تازه و بريان با پياز تازهء « 7 » سبز و آشاميدن شراب
هامش
( 1 ) . ب : لذيذند
( 2 ) . الف : كسافت
( 3 ) . ب : همه
( 4 ) . ب : - همچنين است
( 5 ) . ب : - از هر نوع گرم و مايل به يبوست است و قديد كهنه نمكسود
( 6 ) . ب : مولد منى بيشتر در زبان
( 7 ) . ب : تازه شراب