نيستند و غير سميّهء مليّنهء آن نيز البته مخالفت با طبيعت دارد و طبيعت از آن متنفر است . ممكن است كه به تبعيت خلط فاسد ، صالح را كه به كار بدن مىآيد و حامل روح است نيز دفع گردد لهذا ابو الطب بقراط گفته كه دوا تنقيهء بدن مىنمايد اما ضرر نيز مىرساند .
پس بنابراين اين بقاياى از هر هضم كه به مرور ايام ، قدرى به هم رسانيده مضرند ، خواه واگذارند خواه به دوا دفع نمايند و حركت قوى نيز « 1 » سببى است در منع وضع اين فضلات ؛ زيرا كه از گرمى حادث از حركت ، فضلات رقيق و گداخته و به عرق دفع مىشوند و در طول زمان چيزى كه او را قدرى باشد جمع نمىگردد كه باعث ثقل و فساد و تعفن و امراض گردد و به سبب دفع آنها در بدن خفت و راحت دست مىدهد و خوردن غذا و قوهء هاضمه قوى مىگردد و نيز به سبب تحليل رطوبات فضليه مرخيه ، صلابت در اعصاب و اوتار و رباطات و عضلات و مفاصل به هم مىرسد و بدان جهت محفوظ مىماند بدن از جميع امراض ماديه و اكثر امراض مزاجيهء حادثه از اجتماع آن فضول اندكاندك به سبب استعمال رياضت و به طريق اعتدال در هنگام لايق و حد و مقدار لايق و ساير تدابير از اسباب ستهء ضروريه مستعمله با آن ، كه به طريق صواب باشد زيرا كه اگر به حد اعتدال و به طريق صواب « 2 » نباشد آنچه تحليل مىيابد « 3 » از آن به سبب رياضت ، بدل آن ، « 4 » خلط ديگر مانند آن و يا بدتر از آن از سوء تدبير به هم مىرسد .
و بهترين اوقات رياضت ، بعد از انحدار غذا از معده و كامل شدن هضم معدى است و نقاء بدن از فضولات غذائيه و خلطيه است مانند براز و بول . و استعمال رياضت بعد از غذا بد است و اگر ضرورتى داعى شود بايد كه به قدر انحدار غذا از فم معده صبر كند چه رياضت پيش از هضم ، نفوذ غذاى خام به اعضاء مىنمايد و باعث سدّه مىگردد و
هامش
( 1 ) . ب : + به
( 2 ) . ب : ثواب
( 3 ) . ب : مىبايد
( 4 ) . ب : + خلط