مىكند و آشاميدن در بين طعام مضر است كه تفريق غذا در معده مىنمايد و حايل مىشود ميانه غذاى سابق و لاحق و مانع اجتماع غذا است در اسفل معده كه هضم در او اقوى است خصوص اشخاص مبرود المزاج بارد المعدهء كثير البلغميّه را ، مگر اينكه محرور المزاج باشد در اين حالت از آشاميدن آب در هر وقتى از اوقات كه باشد منتفع مىشود و به منزلهء جوارش است ؛ چه حرارت معده را معتدل مىگرداند و از اعتدال حرارت هضم نيكو مىگردد بدين جهت است كسى را كه اشتهاى او به سبب زيادتى حرارت كم باشد از خوردن آب سرد اشتهاى او قوى مىگردد و اگر آب كمتر از قدر حاجت و ضرورت بياشامند و يا ترك نمايند باعث مضرت و احتراق غذا و خفقان و ضعف قلب و حرارت كبد و بىاشتهايى و احتراق اخلاط و لاغرى بدن مىگردد خصوص در بلدان حاره و فصل گرما .
الحاصل با عطش صادق و احتياج به آشاميدن آب بشود آب بنوشند « 1 » . هروقت كه عطش صادق غلبه نمايد از شرب آب اهمال و اغفال نورزند « 2 » زيرا كه محرور المزاج را به آشاميدن آب ، هضم قوى مىگردد و مبرود المزاج را تأخير آن ضرور است .
اما عطش كه سبب آن خلط مالح يا بلاغم لزجه يا سوداى احتراقى و « 3 » و يا از خوردن غذاى « 4 » بارد رطب لزج مثل گوشت ماهى تازه در معده و فم آن مجتمع شود و طبيعت جهت غسل و دفع آن آب طلب نمايد و هر قدر آب بياشامد به سبب جمود و الصاق آن خلط عطش زياده گردد . « 5 » معالجه آن آشاميدن اندك آب گرم است كه موجب تسكين عطش است به سبب تحليل و ترقيق مادهء آن ، يا به آشاميدن اشياء حارّه مانند عسل يا زنجبيل پرورده ، اذابه و تقطيع و تلطيف و ازالهء آن خلط نمايند و
هامش
( 1 ) . ب : نشود آب ننوشند
( 2 ) . ب : جايز ندارند
( 3 ) . ب : - و
( 4 ) . ب : غذا
( 5 ) . ب : + و