طيبات با آنكه طعام ايشان از جنس ذبايح ايشان نباشد داخل است در طيبات ، از جهت اهتمامست بشأن طعام ايشان تا توهم نشود كه هم چنان چه ذبايح ايشان حلال نيست غير ذبايح ايشان نيز حلال نيست ، پس اشكالى نباشد در بيان حليت طعام ايشان بمعنى مذكور بعد از بيان حليت طيبات ، چنانچه شيخ الاجل شيخ مقداد عليه الرحمه در كنز العرفان بر خود مشكل گرفته .
وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الْمُؤْمِناتِ
و ديگر حلال كرده شده بر شما زنان عفيفهء پارسا از آنها كه ايمان آوردهاند
وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ
و ديگر حلال كرده شده بر شما زنان عفيفه از آنها كه داده شدهاند كتاب
مِنْ قَبْلِكُمْ
پيش از شما يعنى زنان يهوديه و نصرانيه و مجوسيه و
فى من لا يحضره الفقيه عن الصادق عليه السّلام «
الْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ
قال : هن العفائف »
و مراد از حليت محصنات أهل كتاب يا حليت نكاح ايشانست بعد از مسلمان شدن ايشان ، زيرا كه مسلمانان مكروه ميشمردند نكاح ايشان را بعد از اسلام نيز و يا حليت نكاح متعهء ايشان است چنانچه در حديث وارد شده كه
« لا بأس أن يتمتع الرجل باليهودية و النصرانية و عنده حرّة »
و ظاهر «
إِذا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ
» دلالت بر اينمعنى دارد ، و بعضى نكاح أهل كتاب را قبل از اسلام نيز حلال دانستهاند بنا بر ظاهر اين آيه و مطابق حديث نيز هست و احتمال منسوخ بودن اين آيه يا ناسخ بودن آن در سورهء مباركهء بقره گذشت و على بن ابراهيم گفته كه :
بعد از آنكه حق تعالى حكم بتحريم زنان كتابيه در سورهء بقره به اين آيه نمود كه «
وَ لا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكاتِ حَتَّى يُؤْمِنَّ
» درين سوره حكم بتحليل آن كرده ، بنا برين بايد كه اين آيه ناسخ آيهء سورهء بقره باشد ، و مؤيد اينست آنچه از روايات فهميدى كه آيات سورهء مائده ناسخند نه منسوخ و بعد از آن على بن ابراهيم گفته كه :
وقتى نكاح زنان كتابيه حلالست كه أداء جزيهء واجبه بكنند أما اگر در دار شرك باشند و أداء جزيه ننمايند نكاح ايشان حرام است و در حديث آمده كه چون زنان