وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ
و اوست آن ذات مقدسى كه گردانيد شما را اى آدميان
خَلائِفَ الْأَرْضِ
خليفهاى زمين يعنى أهل هر عصرى را از شما جانشين أهل عصر سابق گردانيد ، و يا معنى آنست كه : گردانيد اى مؤمنان زمان خاتم الانبياء صلى اللَّه عليه و آله در ميان شما از آل محمد امام و خليفه روى زمين چنانچه در بعضى تفاسير از ابو المكارم محمود بن محمد بن أبى المكارم واعظ نقل شده ، اللَّه أعلم بحقائق كلامه
وَ رَفَعَ بَعْضَكُمْ
و برداشت بعضى شما را
فَوْقَ بَعْضٍ
بالاى بعضى ديگر
دَرَجاتٍ
بمرتبههاى بلند و بپايههاى ارجمند در شرف و مال چنانچه على بن ابراهيم روايت كرده كه « درجات اى فى القدر و المال »
لِيَبْلُوَكُمْ
تا بيازمايد شما را
فِي ما آتاكُمْ
در آنچه داده بشما از جاه و مال يعنى تا با شما معاملهء آزمايندگان كند و ظاهر شود كه كدام كس از شما بر غنا شاكر و بر فقر صابر است
إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ الْعِقابِ
بدرستى كه پروردگار تو زود عقوبت كننده است مر ناسپاسان و ناشكيبايان را
وَ إِنَّهُ
و بدرستى كه او
لَغَفُورٌ رَحِيمٌ
هرآينه آمرزندهء مهربانست مر اهل شكر و صبر را .
سپاس مر خداى را بنعمت اتمام ترجمهء اين سورهء مباركه .
چاپ اين جلد در پانزدهم شهر محرم الحرام 1381 هجرى مطابق 8 تير 1340 شمسى پايان يافت