السليمة و لم يتنفّر عنه » يعنى طيبات آنست كه خبيث نشمرد آن را طبعهاى سليمه و تنفّر از آن نكند
وَ ما عَلَّمْتُمْ
معطوفست بر « الطيبات » أى « احل لكم صيد ما علمتم » يعنى و نيز حلال گردانيده شده براى شما صيد آنچه تعليم دادهايد طريق شكار كردن را به آن
مِنَ الْجَوارِحِ
از جملهء حيوانات شكار كننده و مجروح سازنده .
و مراد از جوارح درين مقام نزد اصحاب ما سگان شكاريست چنانچه در جوامع الجامع گفته كه : جوارح سگان شكار كنندهاند نزد ائمهء هدى عليهم السلام و از حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام مرويست كه
« لا تأكل الا ما ذكّيت الا الكلاب »
يعنى محور از شكاريها مگر آنچه را تذكيه كنى تو او را مگر شكارى سگهاى آموخته را كه صيد آنها حلالست و احتياج بتذكيه ندارد
مُكَلِّبِينَ
در حالتى كه ماهر باشيد در علم سگدارى زيرا كه « مكلبين » مشتق است از « تكليب » بمعنى سگدارى كردن ، و اين مؤيد آنست كه مراد از جوارح خصوص سگان تعليم كرده شده است . و مكلبين حالست از فاعل « علمتم »
تُعَلِّمُونَهُنَّ
تعليم ميكنيد اين جوارح را طريق شكار كردن
مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللَّهُ
از آنچه تعليم كرده شما را خداى تعالى بالهام ، ميتواند كه « تعلمونهن » حال بعد از حال باشد يا كلامى باشد مستأنف ، و بهر حال اشارتست به آنكه تعليم سگان شكارى وقتى معتبر است كه موافق حكم الهى باشد چنانچه در شرع مقرر است بنا بر روايات معتبره از ائمهء هدى عليهم السلام كه تعليم سگ شكارى برين وجه بايد كرد كه هر گاه آن را تحريص بر صيد كنند از پى شكار برود و چون منع كنند او را از رفتن يا گرفتن منع پذير شود و بايستد و شكار را نگاهدارد و عادت نكند به خوردن آن .
فَكُلُوا
پس بخوريد
مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ
از آنچه نگاه داشتهاند آن جوارح براى شما و اين اشارتست به آنكه آنچه سگ جائيده باشد حلال نيست بلكه آنچه گذاشته آن حلال است و بس ، و چون « عليكم » خطاب بر مسلمانان است معلوم مىشود كه صيد كافر حلّيت ندارد و ذكر تسميه كه بعد ازين مىآيد آن نيز مؤيد