و خواهران پدران شما
وَ خالاتُكُمْ
و خواهران مادران شما
وَ بَناتُ الْأَخِ
و دختران برادر . اصل أخ « اخو » است مثل دم كه اصل او « دمو » است
وَ بَناتُ الْأُخْتِ
و دختران خواهر
وَ أُمَّهاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ
و مادران شما آنهايى كه شير دادهاند شما را ، يعنى مادران رضاعى مانند مادران نسبىاند
وَ أَخَواتُكُمْ مِنَ الرَّضاعَةِ
و خواهران شما از جهت شير - خوارگى ، أخوات جمع « أخت » است و اصل آن « اخوة » است و او را حذف ميكنند و تا را عوض از آن ميگردانند و همزهء مفتوحه را مضموم مىسازند تا دلالت كند بر « واو » محذوف ، و لهذا در أخوات چون واو عود مىكند فتحهء همزه نيز عود مىكند
وَ أُمَّهاتُ نِسائِكُمْ
و مادران زنان شما هر چند بالا روند بمحض عقد خواه دخول واقع شده باشد و خواه نشده باشد و أحاديث درين باب وارد شده .
و بعضى را اعتقاد آنست كه پيش از دخول دختر ، مادر او را مىتوان بنكاح در آورد و بنا بر اين آيهء «
مِنْ نِسائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ
» را كه بعد ازين مىآيد بيان « نسائكم » در «
أُمَّهاتُ نِسائِكُمْ
» گرفتهاند چنانچه از ابن أبى عقيل منقولست يعنى حرام است نكاح مادر زنان آن زنانى كه دخول كرده باشيد با ايشان كه اگر دخول واقع نشده باشد مىتوانيد كه نكاح كنيد مادران ايشان را ، و اين خلاف ظاهر قرآنست بلكه ظاهر آنست كه « من نسائكم » متعلق به « ربائب » باشد زيرا كه مقرر است هر گاه بعد از دو جمله يا بيشتر قيدى آورده شود آن قيد متعلق بجملهء اخيره است نه بر جملهء سابقه . اما احاديث صحيحهء صريحه مؤيد اين مذهب است . و
فى الكافى عن على بن ابراهيم عن أبيه عن ابن أبى عمير عن جميل بن دراج و جماد بن عثمان عن أبى عبد اللَّه عليه السّلام قال : « الام و الابنة سواء اذا لم يدخل بهما يعنى اذا تزوج المرأة ثم طلقها قبل أن يدخل بها فانه ان شاء تزوج امها و ان شاء تزوج ابنتها » .
پوشيده نماند كه راويان اينحديث همه ثقهاند و صحيح و أحاديث وارده بر خلاف آن صحيح نيست ، و احاديث صحيحه مخصص قرآن ميتواند شد ، بنا برين اين مسأله خالى از اشكال نيست و شيخ الطائفة در تهذيب الاحكام رد آن