أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ
، يعنى انزل بيانه و تأويله فى ليلة القدر منه ، و اما تنزيله فكان من ابتداء بعثة النبى صلى اللَّه عليه و آله الى أوان وفاته ، كذا يستفاد مما ورد » و شطرى از كلام در سورهء مباركهء قدر خواهد آمد .
هُدىً لِلنَّاسِ
حالكونى كه آن قرآن راه نماينده است مر مردم را
وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقانِ
و حالكونى كه علامات واضحه است از جملهء چيزهايى كه راه راست مينمايد و فرق مىكند ميان حق و باطل .
فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ
پس هر كه حاضر شود از شما ماه رمضان را
فَلْيَصُمْهُ
پس بايد كه روزه دارد درين ماه ، بنا برين ترجمه « الشهر » مفعول به « شهد » بمعنى « حضر » متعدى است و ضمير « فليصمه » كه راجع به شهر است مفعول فيه « فليصمه » است بتقدير « فليصمه فيه » زيرا كه صوم لازم است و فعل لازم مفعول به نميخواهد ، و اين حكم مخصّص است به آنچه قبل ازين مذكور شده ، و بعد ازين ميآيد كه
وَ مَنْ كانَ مَرِيضاً
و هر كه باشد از شما بيمار
أَوْ عَلى سَفَرٍ
يا باشد بر حالت سفر و مسافر باشد
فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ
پس واجب است بر او افطار و روزه داشتن چند روز ديگر بعد از ماه رمضان كه بيمار و مسافر بعدد آنچه از ماه رمضان بيمار يا مسافر بوده ، ذكر اين حكم با وجود سبق ذكر به جهت تأكيد و مبالغه است و اشارتست بر آنكه افطار درين اوقات عزيمت است و ترك افطار جايز نيست چنانچه مختار اصحاب ماست ، نه رخصت چنانچه فقهاء عامه گفتهاند ، و هر گاه رخصت باشد خلافست در اينكه صوم افضل است يا افطار .
يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ
ميخواهد خداى تعالى بشما درين حكم آسانى را
وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ
و نميخواهد بشما دشوارى را
فى تفسير العياشى عن ابى جعفر عليه السّلام فى قول اللَّه : «
يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ
، قال : اليسر علىّ و العسر فلان و فلان ، فمن كان من ولد آدم لم يدخل فى ولاية فلان و فلان »
و چون قبول صوم بل قبول جميع عبادات موقوف باقرار ولايت امير المؤمنين عليه السّلام و تبرى از غاصبين حق اوست