و گفتند مترس
وَ لا تَحْزَنْ
و اندوه مدار بر ما كه ايشان را دستى نباشد بر ما چه ما رسولان خدائيم و يا بر هلاك ايشان اندوه مخور چه دانستهء كه بنهايت كفر و فسق و طغيان رسيدهاند
إِنَّا مُنَجُّوكَ
بدرستى كه ما رهانيديم ترا
وَ أَهْلَكَ
و كسان ترا
إِلَّا امْرَأَتَكَ
مگر زن ترا كه
كانَتْ مِنَ الْغابِرِينَ
باشد از پس بازماندگان و هلاك شدگان
إِنَّا مُنْزِلُونَ
بدرستى كه ما فرو آورندگانيم
عَلى أَهْلِ هذِهِ الْقَرْيَةِ
بر اهل اين ده
رِجْزاً مِنَ السَّماءِ
عذابى از آسمان يعنى سنك باران بما
كانُوا يَفْسُقُونَ
بسبب آنكه بودند كه پيوسته فسق مىكردند
پس لوط با اهالى خود از آن شهر بيرون آمده خلاصى يافت و كفار مؤتفكه همه هلاك شدند و شهر خراب گشته عبرت عالميان گشت و ميفرمايد
وَ لَقَدْ تَرَكْنا مِنْها
و بدرستى كه ما گذاشتيم در خرابى آن ديه
آيَةً بَيِّنَةً
نشانهء روشن
لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ
براى گروهى كه تعقل كنند و عبرت گيرند و آن نشانه حكايت مشهور ايشانست و يا آثار ديار خراب ايشان و حجارة من سجيل كه در آنزمين ميتوان يافت و يا آبهاى سياه كه هنوز هست
وَ إِلى مَدْيَنَ
و فرستاديم بسوى اهل مدين
أَخاهُمْ شُعَيْباً
برادر ايشانرا در نسبت كه شعيب بود
فَقالَ
پس گفت بايشان كه
يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ
ايگروه من بپرستيد خداى را و ترك شرك كنيد
وَ ارْجُوا الْيَوْمَ الْآخِرَ
و اميدوار باشيد ثواب روز پسين را عملى كنيد كه بدان اميد ثواب توان داشت كه ايمان و عمل صالح است و يا بترسيد از شدت روز قيامت چه رجا بمعنى خوف آمده
وَ لا تَعْثَوْا
و غاية تباهى مجوئيد
فِي الْأَرْضِ
در زمين مدين به نقص كيل و وزن و غير آن
مُفْسِدِينَ
در حالتى كه قاصد فساد باشيد و طالب باطل
فَكَذَّبُوهُ
پس بدروغ داشتند شعيب را در نبوت و از فساد بازنايستادند
فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ
پس فراگرفت آنها را زلزله يا صيحهء جبرئيل كه دلها بدان در تزلزل و اضطراب افتاد
فَأَصْبَحُوا
پس بامداد كردند يا گشتند
فِي دارِهِمْ
در سراى خود
جاثِمِينَ
به زانو درآمدگان و مردگان چنان كه در سورهء سابقه مذكور شد
وَ عاداً وَ ثَمُودَ
و ياد كن قوم عاد و ثمود را
وَ قَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنْ مَساكِنِهِمْ
و بتحقيق كه روشن شده است شما را اى اهل مكه مسكنهاى ايشان كه بر طريق سفر شما بيمن و شام واقع است چه آثار مساكن ايشان را مىبينيد در حين عبور بر آن
وَ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ
و بياراست براى ايشان ديو سركش يعنى ابليس