ندارم چه جمادند و به كسى ضرر نتوانند رسانيد
إِلَّا أَنْ يَشاءَ رَبِّي
مگر آنكه خواهد پروردگار من
شَيْئاً
چيزى را از مكاره كه به جهت ايشان رسيد به اين وجه كه حيات و تمكين ضرر بايشان دهد
وَسِعَ رَبِّي
و رسيده است پروردگار من و احاطه كرده
كُلَّ شَيْءٍ عِلْماً
همه چيز را از روى دانش يعنى بر همه چيزى محيط شده پس دور نيست كه در علم او باشد كه به من مكروهى رسد از جهت بتان
أَ فَلا تَتَذَكَّرُونَ
آيا ياد نميكنيد و پند نميگيريد و ميان عاجز و قادر و عالم و جاهل تميز نميكنيد .
وَ كَيْفَ أَخافُ ما أَشْرَكْتُمْ
و چگونه ترسم از آنچه بانبازى گرفتيد از جمادات
وَ لا تَخافُونَ
و نمى ترسيد
أَنَّكُمْ أَشْرَكْتُمْ بِاللَّهِ
از آنكه شرك مىآريد به خدا
ما لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ
آن چيزى را كه نفرستاده است خدا بشريك كردن آن
عَلَيْكُمْ سُلْطاناً
بر شما كتابى يا حجتى غالب يعنى چگونه ترسم از معبودان شما به لئيمه عقل و از ايشان نفع و ضرر تصور نيست و شما اولى تريد كه بترسيد از خداى قادر غالب و قاهر كه شريك مىآريد به او بدون حجتى بلكه بمحض تقليد
فَأَيُّ الْفَرِيقَيْنِ
پس كدام از ايندو گروه موحدان و مشركان
أَحَقُّ بِالْأَمْنِ
سزاوارترند بايمن بودن پس مرا جواب دهيد
إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
اگر هستيد كه بدانيد كه سزاوار آنست كه از او بترسيد .
الَّذِينَ آمَنُوا
آنكسانيكه ايمان آوردهاند به وحدانيت من
وَ لَمْ يَلْبِسُوا إِيمانَهُمْ بِظُلْمٍ
و نياميختند ايمان خود را بشرك
أُولئِكَ لَهُمُ الْأَمْنُ
آنگروه مر ايشانراست ايمنى از عذاب دوزخ
وَ هُمْ مُهْتَدُونَ
و ايشانند راه .
يافتگان
وَ تِلْكَ
و آنچه گذشت از احتجاج و استدلال ابراهيم بر قوم خود
حُجَّتُنا
حجت و برهان ما بود كه بر وجه خلت
آتَيْناها إِبْراهِيمَ
داديم او را بابراهيم تا حجت گرفت به اين
عَلى قَوْمِهِ
بر گروه خود
نَرْفَعُ دَرَجاتٍ
بر ميداريم پايهاى بلند
مَنْ نَشاءُ
هر كرا خواهيم در علم و حكمت از مؤمنان موحد مطيع بر حسب استعداد ايشان در ايمان و يقين يعنى هر يكى از اهل ايمان را بر قدر استحقاق بمراتب عاليه و درجات رفيعه ميرسانيم
إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ
بدرستى كه پروردگار تو خداوند حكمت است در برداشتن و فروگذاشتن بندگان
عَلِيمٌ
دانا باستعداد و استحقاق هر كس .
وَ وَهَبْنا لَهُ
و بخشيديم مر ابراهيم را
إِسْحاقَ
پسر او اسحق كه پدر پيغمبر بنى اسرائيل است
وَ يَعْقُوبَ
و نبيرهء او كه بنى اسرائيل است و لقب او يعقوب
كُلًّا هَدَيْنا
هر يك را از اين دو راه نموديم