الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ
آنگروه آنانند كه نباشد مر ايشانرا در آن سراى ديگر مگر آتش دوزخ
وَ حَبِطَ ما صَنَعُوا فِيها
و تباه گشت آنچه كردند در دنيا چه ثواب آخرت متفرع است بر اخلاص و ايشان بروجه اخلاص عمل نكردند بلكه از براى غرض ديگر به آن اقدام كردهاند كه رياست با حب رياست و امثال آن
وَ باطِلٌ ما كانُوا يَعْمَلُونَ
و ناچيز است در نفس الامر آنچه بودند كه ميكردند از ريا و غير آن از حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مأثور است كه چون روز قيامت شود خلايق را در زمين قيامت بدارند حق تعالى خلقان را بحكومت خواند و همهء بندگان به زانو درافتاده باشند اول گروهى را كه نزد خدا برند سه كس باشند مردى باشد كه حفظ قرآن كرده باشد و شخصى كه او را در راه خدا كشته باشند و كسى كه بذل مال كرده باشد صاحب قرآن را گويد كه من ترا توفيق دادم تا قرآن آموختى و ياد گرفتى گويد بلى اى خداوند و مولاى من حق تعالى گويد چه كردى به آن گويد بار خدايا آن را به نماز شب قرائت كردم و در ميان شب خواندم حق تعالى گويد بلى چنين است اما براى من نكردى بلكه قصد تو آن بود كه مردمان گويند فلان قاريست و قرآن خوب ميخواند ترا امروز بر من حقى نيست و مزد تو همان ثناى مردمان بود پس صاحب مال را گويد كه تو را مال بسيار دادم به آن چه كردى گويد بار خدايا نفقه كردم و صدقه دادم گويد بلى چنين است و ليكن قصد تو به آن اين بود كه مردمان گويند كه فلان مرد سخيست پس ترا امروز نصيبى نباشد و شهيد را گويد كه نه من ترا قوت و شجاعت دادم چه كردى گويد بلى به جهت آن در راه تو جهاد كردم تا مرا كشتند گويد قصد تو در جهاد آن بود كه مردمان گويند كه فلان مرد شجاعست ترا بيش از آن مدح نصيبى نيست پس بفرمايد تا هر سه را بدوزخ برند .
فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ
آيا پس هر كه باشد بر برهانى روشن از پروردگار خود كه او را دلالت كند بطريق ثواب
وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ
و از پى درآيد برهان او را كه دليل عقليست گواهى از خداى كه به صحت آنگواهى دهد كه آن قرآنست برابر باشد آنكس با كسى كه زينت دنيا طلبد و عمل نه بر وجه اخلاص و ثواب كند گفتهاند كه صاحب بيّنه مؤمنان اهل كتابند يا هر مؤمنى مخلص و شاهد پيغمبر است يا خداوند بيّنه پيغمبر است و تابع او و شاهد جبرئيل يا فرشتهء كه حافظ او بوده و يا صورت و شمايل پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه هر كه بديدهء انصاف در او نگريستى انوار حق و آثار صدق در بشره او مشاهده نمودى و بروايت متواتره از موافق و مخالف مراد به صاحب بينه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و بشاهد امير المؤمنين عليه السّلام است و ثعلبى كه امام اصحاب حديث است و از علماى اهل سنتست در تفسير خود آورده باسناد خود از كلبى از أبو صالح از عبد اللّه عباس و حبيب ياسر