كه .
قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكائِكُمْ
بگو ايمحمد مر ايشانرا كه آيا هست از بتان شما كه شريك نام نهادهايد
مَنْ يَهْدِي
كسى كه راه نمايد بارسال رسل و انزال كتب و توفيق نظر در دلائل قدرت يعنى نصب حجج كند تا راه نمايد
إِلَى الْحَقِّ
بسوى حق و اينمعاندان ميدانند كه اين صفت از الههء ايشان مسلوبست و اگر لجاج و عناد دامنگير ايشان شده نگذارند كه به آن معترف شوند
قُلِ اللَّهُ يَهْدِي لِلْحَقِّ
بگو تو كه خداى به حق راه مينمايد به حق بالطافى كه با بندگان كند از تمكين ايشان در نظر كردن در ادله هاديه و توفيق ايشان در تدبير نمودن حجج حقه و چون نعمت هر دو سرا از جانب او سبحانه است
أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ
آيا پس آنكه راه مينمايد به حق باسباب توفيق و الطاف
أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ
سزاوارتر است كه متابعت كرده شود
أَمَّنْ لا يَهِدِّي
يا آنكس كه راه نيابد به خودى خود
إِلَّا أَنْ يُهْدى
مگر آنكه راه نمايند او را و اينحال اشراف شركاى شماست چون ملائكه و مسيح و عزير پس جمادات بطريق اولى كه شايسته الوهيت نداشته باشند در تفسير زاهد مذكور استكه بت پرستان بت را بر چهارپايان ميبستند و از جائى به جائى نقل مينمودند پس حق تعالى فرمود كه آيا برابر بود آنكه تو را راه نمايد با كسى كه تو او را راه نمائى
فَما لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ
پس چيست و چه بوده شما را چگونه حكم ميكنيد در تسويه ميان كسى كه شما بوى محتاجيد با كسى كه او بشما محتاجست و يكسان ميشماريد قادر و عاجز را و در اين آيه دليلى روشن است بر عدم جواز تقديم مفضول بر فاضل در امامت و خلافت و رياست عامه دينيه بعد از آن ميفرمايد .
وَ ما يَتَّبِعُ أَكْثَرُهُمْ إِلَّا ظَنًّا
و پيروى نميكنند بيشتر كفار مگر گمانى را كه منشأ خيالات موهومه و قياسات فاسده است چون قياس غائب بر حاضر و خالق بر مخلوق باندك مشاركت موهومه مراد باكثر جميع است يا كسانى كه بناى مذهب خود را بر تميز و نظر نهاده باشند و راضى بتقليد صرف نشده باشند
إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً
بدرستى كه گمان بىنياز نگرداند كسى را از علم و اعتقاد درست چيزى بعنى ظن و تخمين بجاى حق و يقين نتواند بود و گفتهاند ظن كفار آن بود كه بتان ايشانرا شفاعت خواهند كرد حق تعالى فرمود گمان ايشان سود نكند و باز ندارد از عذاب خدا چيزيرا
إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِما يَفْعَلُونَ
بدرستى كه خدا داناست به آنچه ايشان ميكنند از متابعت گمان و اعراض از حجت و برهان و همه را جزا و سزا خواهد داد در آيه دليلست بر آنكه تحصيل علم بر امور واجب است و اكتفا بتقليد و ظن جايز