بر عرش مستوى و مستولى شد او خدائى است بخشنده و مهربان
[ فَسْئَلْ بِهِ خَبِيراً ]
پس سؤال كن از او كه او دانا و آگاه است ترا خبر دهد از آنچه ازو پرسى و [ با ] بمعنى « عن » باشد ، و گفتند كه : معنى اينست كه الرّحمن ناميست از نامهاى خداى تعالى مذكور در كتب پيغمبران گذشته يعنى از كسى كه عالم باشد به اين بپرس تا ترا خبر دهد
[ وَ إِذا قِيلَ لَهُمُ اسْجُدُوا لِلرَّحْمنِ ]
چون گويند ايشان را كه : سجده كنيد رحمن را ؛ گويند كه : رحمن چيست ؟ - انكار اطلاق اين نام كنند بر خداى تعالى براى آنكه در كلام ايشان مستعمل نبود و گويند كه : ما [ رحمن ] كذّاب يمامه را شناسيم يعنى مسيلمه را ، و او لقب خود رحمن كرده بود [ أ نسجد ] اى « 1 » ما سجده كنيم آن را كه ميفرمايد ما را به سجده كردن او و اين كه ايشان را فرمودند كه : سجده كنيد ؛ نفور و رميدن ايشان در زيادت كرد از دين و قبول حق .
آوردهاند كه چون سفيان ثورى اين آيت خواندى سر بر آسمان برداشتى و گفتى :
الهى زادنى لك خضوعا ما زاد أعداءك نفورا ؛ بار خدايا آنچه دشمنان ترا نفور افزود مرا خضوع و فروتنى افزود .
[ سوره الفرقان ( 25 ) : آيات 61 تا 66 ]
تَبارَكَ الَّذِي جَعَلَ فِي السَّماءِ بُرُوجاً وَ جَعَلَ فِيها سِراجاً وَ قَمَراً مُنِيراً ( 61 ) وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ خِلْفَةً لِمَنْ أَرادَ أَنْ يَذَّكَّرَ أَوْ أَرادَ شُكُوراً ( 62 ) وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً ( 63 ) وَ الَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّداً وَ قِياماً ( 64 ) وَ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذابَ جَهَنَّمَ إِنَّ عَذابَها كانَ غَراماً ( 65 )
إِنَّها ساءَتْ مُسْتَقَرًّا وَ مُقاماً ( 66 )
بزرگ است و بزرگوار آنخداى كه در آسمانها برجها گردانيد و آن دوازده برج است : حمل و ثور و جوزا و سرطان و اسد و سنبله و ميزان و عقرب و قوس و جدى و دلو و حوت ، اين دوازده برج را خانهها و منازل اين هفت ستاره گردانيد : زحل و مشترى و مرّيخ و شمس و زهره و عطارد و قمر ، حمل و عقرب خانهء مرّيخ است ، ثور و ميزان خانهء زهره است ، جوزا و سنبله خانهء عطارد است قوس و حوت خانهء مشترى است جدى و دلو خانهء
هامش
( 1 ) - يعنى آيا .