[ سوره الروم ( 30 ) : آيات 42 تا 45 ]
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلُ كانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكِينَ ( 42 ) فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ الْقَيِّمِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا مَرَدَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ يَوْمَئِذٍ يَصَّدَّعُونَ ( 43 ) مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ وَ مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِأَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُونَ ( 44 ) لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْكافِرِينَ ( 45 )
بگو اى محمّد اين كافران را كه : برويد در زمين و بنگريد تا چگونه شد عاقبت و سر انجام آنان كه پيش از شما بودند از كافران كه بيشترين ايشان مشرك بودند و هلاك و عذاب ايشان بسبب شرك بود و كفر « 1 » ، پس راست گردان روى خود را براى دين راست كه دين مسلمانى است پيش از آنكه روزى آيد كه آن را مردّى و مدفعى و باز گردانيدنى نباشد از خداى تبارك و تعالى و از جهت وى يعنى كس آن را دفع نتواند كرد زيرا كه آنچه از قبل خداى بود دفع آن ممكن نبود و آن روز قيامت است ، در آن روز متفرّق و پراكنده شوند گروهى ببهشت و گروهى بدوزخ .
[ مَنْ كَفَرَ ]
هر كه كافر شد كفرش بروست و و بال و مضرّت آن راجع با اوست ، و هر كه او كار نيكو كند « 2 » براى خود كند و ساز كار خود كند و براى نفس خود جاى ممهّد گرداند و شايد كه معنى اين بود كه : شفقت براى نفس خود مىبرند و بر نفس خود مهربانى ميكنند از آنجا كه عرب گويد : أمّ فرشت فأنامت ؛ مادرى كه از سر شفقت فراش بگسترد و بخوابانيد
[ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا ]
تا جزا دهد خداى تعالى كسانى را كه ايمان آوردند و عمل صالح كردند از آنچه تفضّل كند بر ايشان و تمام گرداند از فضل خويش زيادت بر ثواب ايشان بدرستى كه او دوست ندارد كافران را .
هامش
( 1 ) - در غالب نسخ : « و هلاكت و عقاب ايشان بسبب شرك و كفر بود .
( 2 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : «[ وَ مَنْ عَمِلَ صالِحاً ]و هر كه او كار نيكو كند آنچه مىكند از تمهيد كار و ساز جاى نشست و خفت براى خود كند و قوله :[ فَلِأَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُونَ ]عبارتست از اينكه گفتيم و اصل او من قولهم : مهّد فراشه ؛ اذا أفرشه ، و گفتند : معنى آنست كه براى خود و مضجع خود در گور بسترى نرم ميسازد از عمل صالح » .