خود ميروند ؟ - جواب دهند و گويند كه : خداى آفريد و ايشان را مسخّر گردانيد پس ايشان را چگونه ميگردانند و از راه حق مىبرند ؟ ! يعنى شيطان و رؤساى ضلالت و اگر او كردى نگفتى فانّى يوفكون .
[ سوره العنكبوت ( 29 ) : آيات 62 تا 64 ]
اللَّهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ يَقْدِرُ لَهُ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ( 62 ) وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ نَزَّلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ مِنْ بَعْدِ مَوْتِها لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ ( 63 ) وَ ما هذِهِ الْحَياةُ الدُّنْيا إِلاَّ لَهْوٌ وَ لَعِبٌ وَ إِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوانُ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ ( 64 )
خداى تبارك و تعالى روزى ميدهد و فراخ ميگرداند آن را مر آن را كه ميخواهد از بندگان خويش و تنگ ميگرداند بر آنكه ميخواهد بر حسب مصلحت ؛ چه او به همه چيزى عالم است و بعواقب و مصالح بندگان داناست
[ وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ ]
و اگر بپرسى ازين كافران و مشركان اهل مكّه كه ؛ از آسمان كه فرستاد و كه ميفرستد آبى كه زمين را به آن زنده ميگرداند پس از آنكه مرده بود و خشك گشته ؟ - ايشان جواب دهند و اقرار كنند كه : خداى ميفرستد ، بگو اى محمّد كه : سپاس و ستايش مر خداى را بر آنچه توفيق داد از توحيد او ، و نفى انداد « 1 » ازو ، آنگه اضراب كرد و گفت : بل كه بيشترين ايشان نميدانند آنچه ميگويند و آنچه دروست از دلالت بر بطلان شرك و صحّت توحيد . آنگه گفت بر سبيل وعظ :
[ وَ ما هذِهِ الْحَياةُ الدُّنْيا ]
و نيست اين زندگانى دنيا مگر لهوى و لعبى ؛
[ لَهْوٌ ]
آن بود كه جوانان كنند از سر نشاط از جملهء ملاهى براى قضاى شهوت ؛ و [ لعب ] بازى كودكان بود ؛ و اين هيچ دوا را بعاقبت ثمرهء نباشد ، و سراى بازپسين سراى آن زندگانى « 2 » است كه با او مرگ نباشد اگر دانندى ؛ جز آنست كه نميدانند كه اختيار حيات فانى ميكنند بر حيات باقى .
[ سوره العنكبوت ( 29 ) : آيات 65 تا 67 ]
فَإِذا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذا هُمْ يُشْرِكُونَ ( 65 ) لِيَكْفُرُوا بِما آتَيْناهُمْ وَ لِيَتَمَتَّعُوا فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ ( 66 ) أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنا حَرَماً آمِناً وَ يُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ أَ فَبِالْباطِلِ يُؤْمِنُونَ وَ بِنِعْمَةِ اللَّهِ يَكْفُرُونَ ( 67 )
هامش
( 1 ) - « انداد » بر وزن و معنى « اضداد » است .
( 2 ) - معنى [ حيوان ] است ؛ ابو الفتوح ( ره ) گفته : « آن را بر توسّع [ حيوان ] خواند و حيوان جانور باشد گفت : او زنده است مؤبّد و مخلّد ، ابو عبيده گفت : حيوان و حيات يكى باشد » .