اى مؤمن و كافر را گويد : اى كافر ؛ و بالاى وى شصت ارش « 1 » باشد . و از امير المؤمنين علىّ بن ابى طالب عليه السّلام پرسيدند كه او دنبال دارد يا نه ؟ - گفت : دنبال « 2 » ندارد ، و برو پشم ندارد و محاسن دارد چنان كه مردمان « 3 » و اين اخباريست از طريقهء عامّهء مخالفان . و بعضى از اصحاب ما روايت كردهاند كه [ دابّه ] كنايت است از صاحب الزمان عليه السّلام كه مهدى امّت است حذيفهء يمان گفت كه : رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را پرسيدم كه اين دابّه از كجا بيرون آيد ؟ - گفت :
از مسجدى كه از آن مسجد بحرمتتر نباشد نزديك خداى تعالى يعنى مسجد الحرام بينا « 4 » كه عيسى عليه السّلام طواف مىكند و مسلمانان با وى طواف ميكنند زمين در زير قدم ايشان بجنبد چنان كه قنديلهاى كعبه بجنبد و كوه صفا شكافته شود از جانب مشعر و او از كوه صفا بدر آيد « 5 » و مردم را بنام ايمان و كفر ميخواند مؤمن را نقطهء سفيد بر روى زند كه همهء روى وى از آن نورانى گردد و كافر را نقطهء سياه زند كه همهء روى وى از آن سياه شود ، بر روى اين بنويسد كه : اين مؤمن است ، و بر روى آن بنويسد كه اين كافر است عبد الله عمر گفت : از شكاف كوه صفا بيرون آيد سه روز بيرون ميآيد كه هنوز ثلثى بيرون نيامده باشد . حسن بصرى گفت كه : موسى عليه السّلام از خداى تعالى درخواست تا دابّه را بوى نمايد سه شبانه روز بيرون مىآمد و در هوا ميشد خلقى و منظرى فظيع ديد گفت : بار خدايا فرمان ده تا با جاى خود شود فرمان يافت و با جاى خود رفت .
[ سوره النمل ( 27 ) : آيات 83 تا 85 ]
وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً مِمَّنْ يُكَذِّبُ بِآياتِنا فَهُمْ يُوزَعُونَ ( 83 ) حَتَّى إِذا جاؤُ قالَ أَ كَذَّبْتُمْ بِآياتِي وَ لَمْ تُحِيطُوا بِها عِلْماً أَمَّا ذا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ( 84 ) وَ وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ بِما ظَلَمُوا فَهُمْ لا يَنْطِقُونَ ( 85 )
هامش
( 1 ) - در برهان قاطع گفته : « ارش بفتح اول و ثانى و سكون شين نقطه دار مقدارى باشد معيّن و آن از سر انگشت ميانين دست راست است تا سر انگشت ميانين دست چپ چون دستها را از هم گشاده دارند ، و بعضى گويند : از سر انگشت ميانين باشد تا مرفق كه بندگاه ساعد و بازوست و اين اصح است » .
( 2 ) - در برهان قاطع گفته : « دنبال بضمّ اوّل دم و دنباله را گويند » .
( 3 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) : « چنان كه مردان شما » .
( 4 ) - « بينا » يعنى در آن هنگام و در آن اثنا .
( 5 ) - در غالب نسخ : « از جانب مشعر سر از كوه صفا بدر آرد » .