خواهند آوردن ؟ ! يعنى اين چيزى « 1 » است از عقل دور بدرستى كه ما را اين وعده دادند « 2 » و پدران ما را هم اين وعده دادند پيش ازين ؛ اين اصلى ندارد و نيست اين الّا افسانهء پيشينگان آنگه رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را فرمود كه : بگو اين منكران بعث و نشور را كه : در زمين برويد و بنگريد تا عاقبت « 3 » و سر انجام گناهكاران چگونه بود و كار ايشان بكجا رسيد ؛ از آن اعتبار گيريد .
[ سوره النمل ( 27 ) : آيات 70 تا 75 ]
وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَ لا تَكُنْ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ ( 70 ) وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ( 71 ) قُلْ عَسى أَنْ يَكُونَ رَدِفَ لَكُمْ بَعْضُ الَّذِي تَسْتَعْجِلُونَ ( 72 ) وَ إِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَ لَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَشْكُرُونَ ( 73 ) وَ إِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ ما تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَ ما يُعْلِنُونَ ( 74 )
وَ ما مِنْ غائِبَةٍ فِي السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِلاَّ فِي كِتابٍ مُبِينٍ ( 75 )
اى محمّد بر ايشان اندوهگن مباش كه به تو ايمان نمىآورند و متابعت تو نميكنند و مباش در تنگدلى از آن مكر كه با تو ميكنند كه ما آن را از تو دفع كنيم و كيد ايشان از تو باز داريم ، اين آيت در حقّ مستهزئان آمد « 4 » و [ يقولون ] و ميگويند اين كافران كه : اين وعده كه شما ميدهيد و بيم كه شما ميكنيد كى خواهد بودن ؟
اگر راست ميگوئيد يعنى وعدهء عذاب به دريا قيامت و بعث . بگو اى محمّد كه : شايد كه نزديك باشد شما را « 5 » بعضى از آنچه شما به آن استعجال ميكنيد و زود بود كه بشما رسد ، و خداى تو اى محمّد خداوند فضل و رحمت است بمردمان بتأخير عذاب و ليكن بيشترين « 6 » ايشان حقّ نعمت نمىشناسند و شكر نعمت بجاى نمىآرند و خداى تو
هامش
( 1 ) - در بعضى نسخ : « خبرى » .
( 2 ) - در بعضى نسخ در هر دو مورد : « وعده كردند » .
( 3 ) - در بعضى نسخ : « تا عاقبت كار » .
( 4 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) باضافهء « كه عقبههاى مكّه پخشيده بودند ؛ و قصّهء ايشان برفته است » .
( 5 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : « فرّاء گفت : اين لام فى قوله [ لكم ] زيادت است و التقدير :
ردفكم ؛ اى تبعكم چنان كه زيادت كردند فى قوله[ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُونَ ]و[ لِلرُّءْيا تَعْبُرُونَ ]»
( 6 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) : « بيشترينهء » ؛ ( رجوع شود به ج 4 ؛ ص 471 ؛ س 19 ) .