ايشان نبود تقدير چنان كرديم كه از جملهء باقيان باشد « 1 » در عذاب ، و ببارانيديم بر ايشان از سنگ بارانى ؛ پس بد بارانى بود باران آنان كه ايشان را بترسانيدند به عذاب خداى و ايشان نترسيدند .
[ سوره النمل ( 27 ) : آيات 59 تا 60 ]
قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ سَلامٌ عَلى عِبادِهِ الَّذِينَ اصْطَفى آللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ ( 59 ) أَمَّنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَنْبَتْنا بِهِ حَدائِقَ ذاتَ بَهْجَةٍ ما كانَ لَكُمْ أَنْ تُنْبِتُوا شَجَرَها أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ بَلْ هُمْ قَوْمٌ يَعْدِلُونَ ( 60 )
اكثر مفسّران بر آنند كه اين خطاب با رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم است ميگويد كه : اى محمّد بگو سپاس مر خداى راست بر نعمتهاى او و از جملهء نعمتها هلاك كافران و دشمنان دين است و سلام بر بندگان او آنان كه خداى ايشان را برگزيد و نبوّت و امامت داد بعضى گفتند كه : اينان اصحاب رسولند صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و از ائمّهء معصومين صلوات اللّه عليهم روايتست كه محمّد است و على و باقى ائمّهء طاهرين عليهم السّلام و درين آيت حثّ است بر آنكه در سخن گفتند ابتدا به حمد خدا و سلام و صلوات بر رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كنند تا مبارك باشد و ببركت آن ؛ سخن را بنزديك سامعان درجهء قبول بود ، آنگه گفت بر سبيل الزام حجّت بر صورت استفهام كه : اى خداى بهتر است كسى را كه خداى را پرستد يا آنچه شما آن را با خداى شريك ميگردانيد ؟ ! در خبر است كه رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم چون اين آيت خواندى گفتى : بل اللّه خير و أبقى و أجلّ و أكرم .
[ أَمَّنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ ]
نه « 2 » آنكس كه آسمانها و زمين را بيافريد بهتر است .
[ وَ أَنْزَلَ ]
و فرو فرستاد براى شما از آسمان آبى ، و برويانيد به آن آب خرماستانها و
هامش
( 1 ) - ابو الفتوح ( ره ) در اينجا چنين گفته ( ج 4 چاپ اول ؛ ص 171 ) : «[ فَأَنْجَيْناهُ وَ أَهْلَهُ ]ما لوط را و اهل دين او را برهانيديم مگر زن او را تقدير چنان كرديم كه او از جملهء باقيان بود در عذاب و گفتند : اين از جملهء گذشتگان و رفتگان بود در ميان هلاك شدگان و [ غابر ] هم ماضى باشد و هم باقى ، و اگرچه زن لوط از آنان نبود كه بلواط مشغول بودندى ؛ كافره بود و راضى بفعل ايشان ، و خيانت بكردى بلوط بخبر دادن قوم چون گروهى غريبان بلوط فرود آمدندى » .
( 2 ) - كذا در همهء نسخ پس ؛ [ ام ] را بمعنى [ بل ] گرفته است .