است از پدران ايشان و زنان و فرزندان ايشان ، توئى آن خداى كه عزيزى و غالب درست - كار و درست گفتار ، خداوندا ايشان را از بدى نگاه دار و از گناه و معصيت بلطف و كرم خود بازدار كه هر كه را تو از بدى نگاه داشتى بر وى رحمت كردى و آن فوزى عظيم است و ظفرى بزرگوار .
سعيد جبير گفت : مردى را ببهشت برند و بجاى خود برسد چون ساكن شود گويد : مادر و پدرم و اهل و ولدم كجااند ؟ - فرشتگان گويند : ايشان اين عمل نداشتند كه تو داشتى تا اينجا رسيدندى كه تو رسيدى ، گويد : بار خدايا من در حقّ ايشان شفاعت ميكنم ، حقّ تعالى بفرمايد تا ايشان را بنزديك وى برند ببهشت .
[ سوره غافر ( 40 ) : آيات 10 تا 12 ]
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنادَوْنَ لَمَقْتُ اللَّهِ أَكْبَرُ مِنْ مَقْتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ إِذْ تُدْعَوْنَ إِلَى الْإِيمانِ فَتَكْفُرُونَ ( 10 ) قالُوا رَبَّنا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنا بِذُنُوبِنا فَهَلْ إِلى خُرُوجٍ مِنْ سَبِيلٍ ( 11 ) ذلِكُمْ بِأَنَّهُ إِذا دُعِيَ اللَّهُ وَحْدَهُ كَفَرْتُمْ وَ إِنْ يُشْرَكْ بِهِ تُؤْمِنُوا فَالْحُكْمُ لِلَّهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيرِ ( 12 )
آنان كه كافر شدند ايشان را آواز دهند و گويند در آن حال كه در دوزخ باشند و خود را دشمن دارند چون عذاب بر ايشان سخت شود كه : دشمنى خداى تعالى شما را در دنيا بر كفر و معاصى بزرگتر است از آنكه دشمنى شما خود را اينجا ، آنگه بيان اين كرد و گفت :
[ إِذْ تُدْعَوْنَ ]
چون شما را بايمان دعوت ميكردند و شما كافر ميشديد و ايمان نمىآوريد
[ قالُوا رَبَّنا ]
گفتند اين كافران ، يعنى در دوزخ گويند : خداوندا ما را بميرانيدى دو بار و زنده گردانيدى دو بار ، اماتت اوّل در دنياست عند انقضاء الأجل ؛ و دوّم در گور است بعد از سؤال گور ، و احياء اوّل در گورست براى سؤال گور ؛ و احياء دوّم در قيامت است ، و اين قول سدّى است و جمعى از مفسّران و اين مذهب اصحاب ماست و مذهب اصحاب الحديث و مشايخ معتزله و همين تفسير است قول خداى را
« كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللَّهِ وَ كُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْياكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ »
عبد اللّه عبّاس و ضحّاك گفتند : اماتت اوّل در اصلاب آباء است آنگه كه نطفه بودند ؛ و اماتت دوّم در دنيا ، و احياء اوّل در دنياست براى تكليف ؛ و احياء دوّم در قيامت است براى ثواب و عقاب