آرميده و ساكن گردد ، و كس را زهره نباشد از هيبت آن روز كه آواز بردارد .
[ فَلا تَسْمَعُ ]
تو نشنوى مگر آواز ضعيف و پوشيدهء ؛ عبد اللّه عبّاس گفت [ همس ] آواز نرم باشد .
[ سوره طه ( 20 ) : آيات 109 تا 112 ]
يَوْمَئِذٍ لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ إِلاَّ مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ رَضِيَ لَهُ قَوْلاً ( 109 ) يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ وَ لا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْماً ( 110 ) وَ عَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ وَ قَدْ خابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْماً ( 111 ) وَ مَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلا يَخافُ ظُلْماً وَ لا هَضْماً ( 112 )
آن روز كه روز قيامت باشد شفاعت سود ندارد الّا آن را كه خداى وى را دستورى دهد كه در حقّ او شفاعت كند و گفتار او پسنديده آيد نزديك خداى تعالى در حقّ وى از انبيا و ائمّه و مؤمنان ، و گفتهاند كه : معنى اينست كه در آن روز سود نكند مگر شفاعت كسى كه خداى تعالى وى را دستورى دهد در شفاعت كردن ؛ و گفتار او پسندد .
[ يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ ]
خداى داند آنچه در پيش ايشان باشد از أحوال ايشان حالى و استقبالى ، و آنچه از پس ايشان بوده باشد يعنى در روزگار گذشته يعنى خداى تعالى ميداند از ايشان آنچه گذشته است و آنچه آينده است ؛ آنچه پشت بر آن دارند و آنچه روى بر آن دارند ، و ايشان را علم محيط نباشد و ندانند مقدورات و معلومات خداى را ، و رويها خاضع و خاشع گردد خداى را جلّ جلاله ؛ آن خداى كه زنده و پاينده است ، و مراد به [ وجوه ] اصحاب وجوه است « 1 » ؛ و تخصيص روى براى آن كرد كه شريفترين عضوى از آدمى روى است و حواسّ بر روى باشد ، و شايد كه مراد به [ وجوه ] رؤسا و بزرگان باشند
[ وَ قَدْ خابَ ]
و بدرستى كه خائب و بىبهره ماند آنكه او حامل ظلم و بيدادى بود يعنى آنكه او ظالم و كافر باشد خايب و نوميد باشد از رحمت خداى تعالى ، و هر كس كه وى عمل صالح
هامش
( 1 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : «[ وَ عَنَتِ الْوُجُوهُ ]و رويهاى آن روز خاشع و ذليل گردد خداى تعالى را ؛ و العانى الاسير قال اميّة بن الصلت :مليك على عرش السّماء مهيمن * لعزّته تغنو الوجوه و تسجدو مراد به [ وجوه ] اصحاب وجوه است چنان كه گفت : وجوه يومئذ ناضرة ؛ و وجوه يومئذ باسرة ؛ و وجوه يومئذ مسفرة ؛ و تخصيص [ وجوه ] براى آن كرد كه شريفتر عضوى اوست » .