پس اگر چنان باشد كه در آن خانهها كسى را نيابيد مرويد در آنجا تا آنكه شما را دستورى دهند چه اگر در آنجا برويد و كس نباشد در آنجا بدزدى متّهم شويد و اگر چيزى كم شود از آنجا تهمت بر شما نهند و هم بر شما برند
[ وَ إِنْ قِيلَ لَكُمُ ارْجِعُوا ]
و اگر گويند شما را كه : بازگرديد ؛ بازگرديد ، كه شما را بازگشتن پاكيزهتر باشد و بهتر و از تهمت دور تر ، و خداى عالم است به آنچه شما ميكنيد . گفتند : چون اين آيت آمد بعضى صحابه گفتند : يا رسول اللّه پس خانات و مساكن كه در راه شام است كه در آنجا كس نباشد آنجا نيز نرويم بىدستورى ؟ . خداى تعالى اين آيت فرستاد
[ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ ]
بر شما بزه نيست كه در خانههائى شويد كه در آنجا كس ساكن نباشد و متاعى از آن شما در آنجا باشد اگر در آنجا بىدستورى در رويد روا باشد .
مفسّران درين بيوت خلاف كردند ؛ قتاده گفت : كاروانسراهاست و جايگاهها كه براى راهگذريان ساخته باشند كه غربا در آنجا روند و متاع خود را آنجا نهند ، مجاهد گفت : در راه مدينه جايها بودى كه ايشان پالان و آلات اشتر آنجا نهادندى كس برنداشتى آن را ، گفتند : آنجا نيز هم « 1 » بدستورى رويم ؟ - خداى تعالى گفت : آنجا رواست بىدستورى در رفتن . ابن جريج گفت : بر عموم هر خانهايست كه درو كس نباشد ؛ براى آنكه استيناس براى آن مىبايد تا ناگاه هجوم نكنند تا چشم بر عورتى از عورات نيفتد
[ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ]
و خداى ميداند آنچه شما آشكارا ميكنيد و آنچه پنهان ميداريد چه او عالم است بجملهء معلومات بر وجهى كه صحيح باشد كه معلوم بود .
هامش
( 1 ) - جمع « نيز » با « هم » كه هر دو بيك معنى است در كلمات اين مفسّر ( ره ) در ساير موارد نيز به نظر ميرسد .