ابو هريره از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرد كه : چون مرد در نماز بود زنى بوى نگرد و او چشم از پى آن زن رها كند بيم آن بود كه چشمهاى وى برود آنگه حق تعالى گفت : اين تكليف نه خاصّ مردان راست زنان را نيز هست ؛ بگو زنان مؤمنه را : تا چشم نگاهدارند از مردان نامحرم و نگاه نكنند ، و فرجهاى خود نگاهدارند و در فرج يكديگر ننگرند ، عورت خود را بپوشند و خود را از زنا دور دارند ، و ستر عورت خود كنند تا كس در ايشان ننگرد در خبرست كه روزى رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در حجرهء فاطمه عليها السّلام بود مرد نابيناى مادر زادى نام او عبد اللّه بن أمّ مكتوم در بزد رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : درآى ، او در آمد فاطمه عليها السّلام برخاست و در خانه رفت و از خانه بيرون نيامد تا آنگه كه وى برفت حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بر سبيل امتحان گفت كه : اى فاطمه چرا از وى پنهان شدى كه وى چشم ندارد و چيزى نبيند ؟ - گفت : يا رسول اللّه او چشم ندارد من چشم دارم ؛ اگر او مرا نبيند من او را بينم نه خداى تعالى گفته است :
وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ
؛ يعنى اى محمّد زنان مؤمنه را بگوى تا چشم از مردان نامحرم فرو خوابانند و در ايشان ننگرند ، رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : الحمد للّه الّذى أرانى فى أهل بيتى ما سرّنى ؛ سپاس آن خداى را كه با من نمود در اهل بيت من آنچه مرا به آن شاد كرد
[ وَ لا يُبْدِينَ ]
و ظاهر و آشكارا نكنند اين زنان زينت و آرايش خود الّا آنچه ظاهر باشد « زينت » آنست كه زن خود را به آن بيارايد از جامه و سرمه و خضاب عبد اللّه مسعود گفت : جامه است و رداء ؛ دليلش قوله تعالى :
خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ
. عبد اللّه عبّاس گفت : سرمه است و انگشترى و دستورجن « 1 » و خضاب . ضحّاك گفت : رويست و كفهاى دست .
عايشه روايت كرد از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه او گفت : لا تحلّ لامرأة تؤمن باللّه و اليوم الآخر اذا تحرّكت ان تظهر الّا وجهها و يدها الى ههنا ، قالت : و قبض على نصف الذّراع ؛ گفت : هيچ زن را نباشد كه ايمان دارد بخداى و قيامت كه چون بجنبد پيدا كند الّا رويش را و دستها تا نيمهء ساق و معنى خبر آنست كه از زن اين مقدار عورت نباشد به آن معنى كه چون در نماز گشاده بود نمازش درست بود و درست آنست كه روى و كفهاى دست و كفهاى پاى از زن عورت نباشد ؛ از آنكه شايد كه در نماز گشاده بود .
[ وَ لْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ ]
هامش
( 1 ) - در چند نسخهء معتمد : « دسترنجن » و مراد دستينهء زنان است .