كه در آن روز گواهى دهد بر ايشان زبانهاى ايشان و دستهاى ايشان و پايهاى ايشان به آنچه كرده باشند در دنيا ؛ و گفتند كه : زبانهاى ايشان بر بعضى از ايشان گواهى دهد يعنى بعضى بر بعضى گواهى دهند « 1 » .
[ سوره النور ( 24 ) : آيات 25 تا 27 ]
يَوْمَئِذٍ يُوَفِّيهِمُ اللَّهُ دِينَهُمُ الْحَقَّ وَ يَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِينُ ( 25 ) الْخَبِيثاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَ الْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثاتِ وَ الطَّيِّباتُ لِلطَّيِّبِينَ وَ الطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّباتِ أُولئِكَ مُبَرَّؤُنَ مِمَّا يَقُولُونَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ ( 26 ) يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَدْخُلُوا بُيُوتاً غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّى تَسْتَأْنِسُوا وَ تُسَلِّمُوا عَلى أَهْلِها ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ ( 27 )
آن روز خداى تعالى تمام گرداند ايشان را جزا و حقّ ايشان ، آنچه ايشان مستحقّ آن باشند تمام بايشان رساند و هيچ باز نگيرد و بدانند كه خداى تعالى حقّ است هويدا و روشن و هويدا كنندهء حقّ . آنگه گفت :
[ الْخَبِيثاتُ لِلْخَبِيثِينَ ]
يعنى گفتارهاى پليد و سخنهاى زشت مردان زشت پليد را شايد گفت ؛ و ايشان را توان گفت از آنكه فاحشه و ناشايست آشكارا كنند ، و مردان پليد و ناپارسا گويند سخنهاى پليد زشت و سخنهاى پليد زشت مردان پليد زشت را شايد گفت ، و همچنين سخنهاى پاكيزهء نيكو مردان پاكيزه و پارسا گويند و مردان پاكيزهء نيكو را سخنهاى پاكيزه و نيكو را شايد گفت و ايشان مبرّااند از آنچه در حقّ ايشان گويند از سخنهاى بد و زشت . و گفتند كه : سخنهاى بد و پليد از مردان بد و پليد در وجود آيد و ايشان باشند كه چنين سخنها گويند و مردان پليد و نابكار باشند كه ازيشان سخنهاى زشت واقع شود و مردمان را بهتان نهند ، و آنان كه پاكان و نيكان و نيكمردان باشند مثل اين نكنند و نگويند ؛ و اين معنى همان است كه گفت :
قل كلّ يعمل على شاكلته ؛ و اين قول عبد اللّه عبّاس است ؛ و بيشتر مفسّران .
ابن زيد گفت : معنى آنست كه زنان ناپارسا مردان ناپارسا را شايند « 2 » و مردان ناپارسا زنان ناپارسا را شايند و اين معنى همچنان است كه گفت :
الزَّانِي لا يَنْكِحُ إِلَّا زانِيَةً أَوْ مُشْرِكَةً وَ الزَّانِيَةُ
هامش
( 1 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : « ياد كن آنروزى كه گواهى دهد بر ايشان زبانهاى ايشان و دستهايشان و پايهاى ايشان به آنچه كرده باشند در دنيا و گفتند : معنى آنست كه زبان بعضى بر بعضى گواهى دهد » .
( 2 ) - در دو نسخهء معتمد قديمى : « زنان ناپاك مردان ناپاك راى شايند » .