اين استيناس از ايناس است يعنى بنگرد كه كس هست يا نه ؟ - و مراد آن نيست كه در سراى نگرد پيش از اعلام و استيذان ، مراد آنست كه بداند بنوعى از اختبار تا خود كسى هست آنجا تا دستورى خواهد ، اگر دستورى نباشد تكلّف استيذان نكند و روا نباشد در سراى كسى نگاه كردن .
ابو هريره از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرد كه گفت : من اطّلع فى بيت به غير اذنهم فقد حلّ لهم أن يفقأوا عينيه ؛ گفت : هر كس كه در سرا و خانهء كسى بىدستورى او نگرد ايشان اگر چيزى بر چشم او زنند و چشم او تباه كنند بر ايشان نه قصاص بود و نه ديت .
سهل بن سعد گفت : مردى در بعضى حجرههاى رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نگريد رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بدر آمد قضيبى سر تيز بدست گرفته گفت : اگر دانستمى كه تو در حجره نگريستى بسوراخ ؛ اين در چشمت زدمى . عطاء بن يسار گفت : مردى رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را گفت : مرا مادرى هست چون نزديك وى خواهم شدن دستورى خواهم ؟ - گفت : بلى ، گفت : خدمت او مرا بايد كرد و هر روز چند بار پيش او بايد رفتن ؛ هر نوبت دستورى خواهم ؟ - گفت :
آرى . آنگه گفت : ترا شايد كه مادر را برهنه بينى ؟ - گفت : نه ، گفت : پس دستورى خواه و هر كس كه سه بار دستورى خواهد و جواب نيايد باز بايد گشتن . ابو ايّوب أنصارى گفت : ما رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را گفتيم كه : خداى تعالى به اين استيناس چه خواست ؟ - گفت : آنكه مرد چون بدر سرائى رسد تسبيحى و تهليلى كند كه أهل سراى آگه شوند از آنكه او در سراى خواهد شدن
[ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ ]
اين معنى را كار بستن و دستورى خواستن شما را بهتر است از تحيّت جاهليّت كه ايشان گفتندى : حيّيتم صباحا او مساء ؛ و اين تعليم و توفيق و تأديب براى آنست تا باشد كه شما متّعظ شويد و پند گيريد و آن كنيد كه شما را ميفرمايند در باب استيذان و غير آن .
[ سوره النور ( 24 ) : آيات 28 تا 29 ]
فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فِيها أَحَداً فَلا تَدْخُلُوها حَتَّى يُؤْذَنَ لَكُمْ وَ إِنْ قِيلَ لَكُمُ ارْجِعُوا فَارْجِعُوا هُوَ أَزْكى لَكُمْ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ ( 28 ) لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَدْخُلُوا بُيُوتاً غَيْرَ مَسْكُونَةٍ فِيها مَتاعٌ لَكُمْ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما تَكْتُمُونَ ( 29 )