أمر و شأن آنست كه گروهى از بندگان من در دار دنيا ميگفتند در وقت دعا و تضرّع :
اى خداى ما ما ايمان آورديم و تصديق كرديم ما را بيامرز و بر ما رحمت كن و تو بهترين رحمت كنندگانى
[ فَاتَّخَذْتُمُوهُمْ ]
پس شما كه كافرانيد ايشان را يعنى پيغمبران را بافسوس گرفتيد و بر ايشان استهزا كرديد تا بحدّى رسانيديد استهزا و افسوس را كه از ياد شما ببردند ياد كردن مرا يعنى ذكر مرا فراموش كرديد بدان سبب كه بسخريّه و استهزاى ايشان مشغول شديد
[ وَ كُنْتُمْ مِنْهُمْ تَضْحَكُونَ ]
و شما از ايشان و از حال و كار ايشان ميخنديديد و بر دعا و تضرّع ايشان استهزا ميكرديد .
[ سوره المؤمنون ( 23 ) : آيات 111 تا 118 ]
إِنِّي جَزَيْتُهُمُ الْيَوْمَ بِما صَبَرُوا أَنَّهُمْ هُمُ الْفائِزُونَ ( 111 ) قالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ ( 112 ) قالُوا لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَسْئَلِ الْعادِّينَ ( 113 ) قالَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلاَّ قَلِيلاً لَوْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ( 114 ) أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ ( 115 )
فَتَعالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ ( 116 ) وَ مَنْ يَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ لا بُرْهانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّما حِسابُهُ عِنْدَ رَبِّهِ إِنَّهُ لا يُفْلِحُ الْكافِرُونَ ( 117 ) وَ قُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَ ارْحَمْ وَ أَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ ( 118 )
من جزا دادم ايشان را امروز بصبرى كه ايشان كردند در دنيا ؛ بحقيقت اين مؤمنانند كه رستگارانند از دوزخ ، و ظفر يافتگانند ببهشت .
[ قالَ كَمْ لَبِثْتُمْ ]
سؤال كنند از ايشان كه : شما در زمين چندگاه درنگ كرديد ؟ - جواب گويند كه : روزى يا بعضى از روزى ؛ از شمار كنندگان بپرس . و اين براى آن گويند كه خداى از ياد ايشان ببرد كه چندگاه در دنيا بودهاند و از شدّت و سختى عذاب نيز باشد كه فراموش كنند و شايد كه از براى استقلال و استحقار را « 1 » گويند كه : بس مقامى نبود ما را در دنيا باضافت بما لا يتناهى « 2 » و گفتند كه : مراد مقام ايشان است در گور ، ايشان را سؤال كنند كه : چندگاه است كه شما مردهايد ؟ - و در شكم زمينيد ؟ - ايشان از آنجا كه مرده بودند ندانند گويند كه : روزى يا بهرى از روزى ؛ از شمار كنندگان بپرس يعنى
هامش
( 1 ) - در كتب فارسى قديم غالبا ميان دو كلمهء « براى » و « را » را جمع ميكردند مانند همين مورد .
( 2 ) - در بعضى نسخ : « به نسبت بما لا ينتهى » و معنى هر دو يكيست .