و مذهب محقّقان آنست كه ثواب عمل كس بكس ندهند و بگناه كس كس را نگيرند لقوله :
وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى
. . . ؛
وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى *
. أمّا أصحاب مظالم كه مردمان را بر ايشان حقّها باشد خداى تعالى از أعواض اين ظالم ايشان را خشنود گرداند ، و اگر خداى داند كه أعواض ظالم به آن وفا نكند وى را تمكين نكند از ظلم كردن ؛ و اين قول مرتضى است كه او گفت : خداى تعالى هيچ ظالم را تمكين نكند از ظلم الّا آنكه او را چندان عوض باشد ثابت مستحقّ كه در حال انتصاف توان كردن ميان ظالم و مظلوم
[ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ ]
پس هر كس كه ترازوى حسناتش گرانبار بود ايشان يعنى هر كس كه حسناتش بسيار بود چنان كه از روى مثل در ترازو نهند ترازو بدان گران شود ايشان ظفر يافتگان و رستگاران باشند ، و هر كس كه بر عكس اين بود كه ترازوى حسنات وى سبك باشد پس ايشان آنانند كه نفس خود را زيان كرده باشند يعنى نقصان حظّ خود كرده باشند از ثواب ؛ در دوزخ جاودان باشند
[ تَلْفَحُ وُجُوهَهُمُ النَّارُ ]