بر زمين برست زيتون بود
[ تَنْبُتُ بِالدُّهْنِ ]
ميروياند روغن را و نان خورش نان خورندگان را ؛ يعنى زيتون كه ازو روغن گيرند و با نانش بخورند .
[ سوره المؤمنون ( 23 ) : آيات 21 تا 26 ]
وَ إِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِها وَ لَكُمْ فِيها مَنافِعُ كَثِيرَةٌ وَ مِنْها تَأْكُلُونَ ( 21 ) وَ عَلَيْها وَ عَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُونَ ( 22 ) وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً إِلى قَوْمِهِ فَقالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ ما لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ أَ فَلا تَتَّقُونَ ( 23 ) فَقالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَوْمِهِ ما هذا إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُرِيدُ أَنْ يَتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْ وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَأَنْزَلَ مَلائِكَةً ما سَمِعْنا بِهذا فِي آبائِنَا الْأَوَّلِينَ ( 24 ) إِنْ هُوَ إِلاَّ رَجُلٌ بِهِ جِنَّةٌ فَتَرَبَّصُوا بِهِ حَتَّى حِينٍ ( 25 )
قالَ رَبِّ انْصُرْنِي بِما كَذَّبُونِ ( 26 )
بدرستى كه شما را در چهار پايان پندى و عبرتى هست ؛ آن را تأمّل كنيد و درو نظر و انديشه كنيد از گاو و گوسفند و اشتر
[ نُسْقِيكُمْ ]
و ميدهيم شما را و ميچشانيم از آنچه در شكمهاى ايشان است از شير
[ وَ لَكُمْ فِيها ]
و شما را درين چهار پايان منفعتهاى بسيار است از تحمّل أثقال و انتفاع بأصواف و اشعار و أوبار ايشان ، و از ايشان ميخوريد و غذاى خود ميسازيد .
[ وَ عَلَيْها ]
و بر ايشان يعنى برين چهار پايان و نيز بر كشتيها شما را حمل ميكنند ؛ گاه بر ايشان مىنشينيد و گاه بارهاى گران بر ايشان مىنهيد در خشكى و در بيابانها ، و در سفر دريا در كشتى ميرويد ؛ درين همه نعمتها كه خداى تعالى با شما كرده انديشه كنيد و شكر نعمت بجاى آريد و منعم خود را كه معبود مطلق است پرستيد .
[ وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا ]
بدرستى كه ما فرستاديم نوح را بپيغمبرى بقوم او يعنى نوح پس بنزديك قوم خود رفت و گفت : اى قوم من فرستاده و رسول خدايم ؛ خداى را پرستيد كه شما را جز از وى خدائى نيست در عبادت با وى انباز مگيريد كه اوست خداى قادر بر اصول نعم
[ أَ فَلا تَتَّقُونَ ]
اى شما نميترسيد كه با وى در عبادت انباز ميگيريد .
[ فَقالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا ]
گفتند قومى از اشراف و بزرگان قوم او :
[ ما هذا ]
نيست اين مرد كه نوح است مگر آدمى مانند شما ؛ و اين از آنجا گفتند كه ايشان را گمان بود كه پيغمبر از جنس آدمى نباشد ، چون نوح دعوى پيغمبرى كرد ايشان را مستبعد