ذبايح ؛ اين براى آن گفت كه : عرب جاهليّت چون ذبيحه بكشتندى خون او در ديوار كعبه ماليدندى بر وجه تقرّب ؛ خداى تعالى گفت : گوشت و خون او بخداى نرسد كه شما خون او در ديوار كعبه ميماليد و به خون او تقرّب ميكنيد بخداى ؛ ليكن آنچه از شما بخداى رسد پرهيزگارى و اجتناب معاصى و صدق نيّت باشد و خلوص اعتقاد
[ كَذلِكَ ]
همچنين خداى تعالى مسخّر كرد اين بهايم را براى شما تا خداى را ببزرگى ياد كنيد و تكبير و تحميد وى گوئيد بر آن هدايت و الطاف كه با شما كرد و اعلام دين كه شما را بياموخت از أركان حجّ و مناسك آن و تو اى محمّد مژده ده نيكوكاران را .
[ إِنَّ اللَّهَ يُدافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا ]
بدرستى كه خداى تعالى باز دارد و دفع كند از آنان كه ايمان آوردند بخداى كيد دشمنان ايشان را يك بار بقهر و يك بار بحجّت و خداى تعالى دوست ندارد هر خيانت كنندهء كافر نعمت را ، و
[ خَوَّانٍ ]
آن باشد كه اظهار نصيحت كند و كتمان غشّ يا از براى نفاق يا از براى آنكه مال غيرى ببرد ، و گفتند كه
[ كَفُورٍ ]
درين آيت آنست كه بر ذبيحه نام غير خداى برد .
[ سوره الحج ( 22 ) : آيات 39 تا 41 ]
أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَ إِنَّ اللَّهَ عَلى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ ( 39 ) الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلاَّ أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ وَ لَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوامِعُ وَ بِيَعٌ وَ صَلَواتٌ وَ مَساجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيراً وَ لَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ ( 40 ) الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَ لِلَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ ( 41 )
آيت در شأن مهاجران آمد كه مكّيان ايشان را از سراهاى خود بيرون ميكردند بظلم و ايشان را بأنواع رنجها ميرنجانيدند هر وقت يكى پيش رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمدى سرشكسته و زده و دشنام داده شكايت كردى رسول صلّى اللّه عليه و آله سلّم بصبر فرمودى و گفتى : برو صبر كن كه خداى تعالى هنوز مرا بقتال نفرموده است چون رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم هجرت كرد و با مدينه آمد خداى تعالى اين آيت فرستاد و دستورى داد مؤمنان را در قتال مشركان و اين اوّلين آيت است كه در باب قتال آمد . و بعضى گفتند كه : آيت در باب قومى مخصوص