[ سوره الأنبياء ( 21 ) : آيات 98 تا 107 ]
إِنَّكُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنْتُمْ لَها وارِدُونَ ( 98 ) لَوْ كانَ هؤُلاءِ آلِهَةً ما وَرَدُوها وَ كُلٌّ فِيها خالِدُونَ ( 99 ) لَهُمْ فِيها زَفِيرٌ وَ هُمْ فِيها لا يَسْمَعُونَ ( 100 ) إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنى أُولئِكَ عَنْها مُبْعَدُونَ ( 101 ) لا يَسْمَعُونَ حَسِيسَها وَ هُمْ فِي مَا اشْتَهَتْ أَنْفُسُهُمْ خالِدُونَ ( 102 )
لا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْأَكْبَرُ وَ تَتَلَقَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ هذا يَوْمُكُمُ الَّذِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ ( 103 ) يَوْمَ نَطْوِي السَّماءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ كَما بَدَأْنا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْداً عَلَيْنا إِنَّا كُنَّا فاعِلِينَ ( 104 ) وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُها عِبادِيَ الصَّالِحُونَ ( 105 ) إِنَّ فِي هذا لَبَلاغاً لِقَوْمٍ عابِدِينَ ( 106 ) وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلاَّ رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ ( 107 )
بدرستى كه شما و آنچه آن را مىپرستيد بجز از خداى تعالى از أصنام و أوثان همه هيمهء دوزخند ؛ ضحّاك گفت :
[ حَصَبُ ]
سنگريزهء باشد كه باد آرد يعنى ايشان را چنان در دوزخ ريزند كه سنگ ريزه
[ أَنْتُمْ لَها وارِدُونَ ]
آن دوزخ كه شما در شونده باشيد در ان دوزخ ؛ و [ ورود ] اينجا بمعنى دخول است « 1 » آنگه بر سبيل احتجاج گفت با كافران و تنبيه كرد ايشان را بر خطا و كفر ايشان كه : اگر اين بتان شما خدايان بودندى در دوزخ نشدندى و ايشان همه در دوزخ جاويد باشند
[ لَهُمْ فِيها زَفِيرٌ ]
ايشان را در آنجا زفير و نالهء باشد و [ زفير ] نالهء غمگينى باشد كه از آن غم او عظيمتر غمى نباشد و چون غم عظيم باشد ناله از آن غم هر آينه عظيمتر باشد ، و گفتند : از آن نشنوند كه كر باشند عبد اللّه مسعود گفت « 2 » : براى آن نشنوند كه در تابوتهائى باشند از آتش و آن را بمسمارها محكم كرده باشند و در قعر دوزخ انداخته ؛ هيچ نبينند و هيچ نشنوند و گمان چنان
هامش
( 1 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : «[ أَنْتُمْ لَها وارِدُونَ ]كه شما آنجا فرو شويد [ ورود ] اينجا بمعنى « دخول » است و بمعنى اشراف على الشىء فى قوله : و لمّا ورد ماء مدين » .
( 2 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : « عبد اللّه مسعود گفت در اين آيت كه : براى آن نشنوند كه ايشان را در تابوتها كنند و آن تابوتها در تابوتها كنند و آن دگر باره در تابوتهاى دگر كنند و آن تابوتها كه ايشان در آنجا باشند در او مسمارها از آتش باشد آنگه ايشان را در قعر دوزخ افكنند هيچ نبينند و نشنوند و گمان چنان برند كه كس را از اهل دوزخ عذاب نيست جز ايشان را » .