بگير كه بعدد صد باشد و درهم بند و يك بار بر وى زن تا سوگندت راست شود ؛ أيّوب همچنان كرد .
ابو القاسم بن حبيب گفت « 1 » كه : اين سخن كه ايّوب گفت : انّى مسّنى الضّرّ ؛ شكايت نبود تا متناقض
[ إِنَّا وَجَدْناهُ صابِراً نِعْمَ الْعَبْدُ ]
باشد بلكه اين عرض ضعف حال است كه در ميانهء دعا كرده است « 2 » نبينى كه در عقب او لفظ اجابت مىآيد
[ فَاسْتَجَبْنا لَهُ ]
ما دعاى او را مستجاب كرديم و اجابت در عقب دعا باشد نه در عقب شكايت
[ فَكَشَفْنا ما بِهِ مِنْ ضُرٍّ ]
باز برديم ازو آنچه بوى بود از رنجورى و بيمارى ،
[ وَ آتَيْناهُ أَهْلَهُ
« 3 »
]
و بداديم او را فرزندان او و كسان او آنها كه مرده بودند خداى تعالى ايشان را زنده كرد و پس از آن هم چندان ديگر فرزندان داد او را بعددى كه بودند براى
[ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا ]
رحمت ما برو ، و يادگارى و تذكيرى بود مر خداى پرستان را .
[ سوره الأنبياء ( 21 ) : آيات 85 تا 88 ]
وَ إِسْماعِيلَ وَ إِدْرِيسَ وَ ذَا الْكِفْلِ كُلٌّ مِنَ الصَّابِرِينَ ( 85 ) وَ أَدْخَلْناهُمْ فِي رَحْمَتِنا إِنَّهُمْ مِنَ الصَّالِحِينَ ( 86 ) وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَيْهِ فَنادى فِي الظُّلُماتِ أَنْ لا إِلهَ إِلاَّ أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ ( 87 ) فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَذلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِينَ ( 88 )
و ياد كن اى محمّد اسماعيل بن ابراهيم را و ادريس پيغمبر را كه اخنوخ « 4 »
هامش
( 1 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : « ابو القاسم بن حبيب گفت : يك روز حاضر آمدم بجمعى از فقها و علماء و ايشان حديث ايّوب ميكردند و آنكه ايّوب بر سبيل شكايت گفت : مسّنى الضّرّ ، و ميگفتند : شايد تا او از خداى شكايت كند و خداى در حقّ او ميگويد :[ إِنَّا وَجَدْناهُ صابِراً نِعْمَ الْعَبْدُ ]؟ ! من گفتم : اين شكايت نيست ؛ اين عرض ضعف حال است در ميانهء دعا ؛ نبينى كه در عقب او لفظ اجابت ميآيد من قوله[ فَاسْتَجَبْنا لَهُ ]؛ و اجابت به عقب دعا باشد نه به عقب شكايت » .
( 2 ) - در غالب نسخ : « در ميانهء دعا تعبيه كرده است » .
( 3 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : « مراد به [ أهل ] فرزندانند آن فرزندان كه مرده بودند خداى تعالى ايشان را زنده كرد و پس از آن هم چندان فرزندان داد او را بعدد ؛ و اختلاف مفسّران در عدد ايشان گفتيم » .
( 4 ) - در برهان قاطع گفته : « اخنوخ با نون بر وزن مطبوخ نام ادريس پيغمبر است و بضمّ اوّل هم گفتهاند و بعضى گويند : نام نوح پيغمبر است » .