تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى ) — صفحة 304

مساهمون:

ص٣٠٤
شما ؛ همه عاجز و اسيراند و محتاج چنان كه شما عاجز و اسيريد و محتاجيد و اگر باور نميداريد كه ايشان عاجز و محتاجند ايشان را بخوانيد تا شما را اجابت كنند اگر راست ميگوئيد و چون اجابت دعا خواهيد از ايشان و اجابت نكنند بدانيد كه از آنست كه ايشان نشنوند و نبينند و ندانند و قادر و عالم نه‌اند و غنا و كفاف نكنند ؛ آنگه ايشان را بر وجهى ديگر تنبيه كرد و گفت : آيا ايشان را پايهاست كه به آن بروند ، و يا ايشان را دستهاست كه به آن بگيرند ، و يا ايشان را چشمهاست كه به آن ببينند ، يا ايشان را گوشها است كه به آن بشنوند و اين جمله استفهام است بر سبيل انكار و تقريع يعنى نه پاى رونده دارند و نه دست گيرنده و نه چشم بينا و نه گوش شنوا ، و جسم را قدرت به اين آلات بود و چون ايشان را اين آلات نيست چگونه قادر باشند و چون قادر نباشند الهيّت را چگونه شايند ؟ ! و سزاى عبادت چگونه باشند ؟ ! و وجهى ديگر در معنى آيت آنست كه : آن كسانى كه شما ايشان را مىپرستيد جز از خداى ايشان بندگانىاند مانند شما و اين بر سبيل استهزا گفت ايشان را يعنى نهايت كار ايشان آنست كه ما فرض كنيم كه ايشان زنده و عاقل باشند و اگر چنين باشند ايشان هم بندگانى باشند مانند شما و هيچ فرقى نيست و نبود ميان ايشان و شما ؛ چنان كه شما محتاجيد ايشان نيز محتاجند ، و چنان كه شما عاجزيد ايشان هم عاجزاند ، آنگه اين صفت نيز از ايشان نفى كرد و گفت : آيا ايشان را پائى است كه به آن بروند ؟ و يا دستى است كه به آن بگيرند ؟ يا چشمى و گوشى هست كه به آن ببينند و بشنوند ؟ يعنى نيست ، آنگه رسول صلّى اللّه عليه و آله را خطاب كرد و گفت : بگوى اين كافران را كه : شريكان و انبازان خود را يعنى اين بتان را كه مىپرستيد ايشان را بخوانيد و همه يكى شويد و با من كيد كنيد و در مضرّت من راى زنيد و مرا هيچ مهلت مدهيد و بنگريد تا هيچ زيان دارد يا نه ؟ و اين سخن نگويد الّا كسى كه واثق باشد بعصمت و نگاهداشت خداى وى را ، چون مشركان تخويف كردند و ببتان خود بترسانيدند خداى تعالى وى را فرمود كه : ايشان را به اين سخن جواب ده .

[ سوره الأعراف ( 7 ) : آيات 196 تا 199 ]

إِنَّ وَلِيِّيَ اللَّهُ الَّذِي نَزَّلَ الْكِتابَ وَ هُوَ يَتَوَلَّى الصَّالِحِينَ ( 196 ) وَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ لا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَكُمْ وَ لا أَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُونَ ( 197 ) وَ إِنْ تَدْعُوهُمْ إِلَى الْهُدى لا يَسْمَعُوا وَ تَراهُمْ يَنْظُرُونَ إِلَيْكَ وَ هُمْ لا يُبْصِرُونَ ( 198 ) خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ ( 199 )