نياوردند و به آن استخفاف كردند و از آن تكبّر و ترفّع نمودند درهاى آسمان از بهر ايشان بنگشايند براى استخفاف و وضع قدر ايشان ، براى ارواح و اعمال ايشان بنگشايند چنان كه براى ارواح و اعمال مؤمنان بگشايند محمّد باقر عليه السّلام گفت : چون ارواح مؤمنان و اعمال ايشان را به آسمان برند درهاى آسمان براى ايشان بگشايند و از بهر اعمال و ارواح كافران درهاى آسمان بنگشايند و گويند : ارواح و اعمال ايشان را بسجّين برند و آن واديى است بحضرموت كه آن را برهوت گويند .
ابو هريره از رسول صلّى اللّه عليه و آله روايت كرد كه چون فرشتگان ببالين بندهء مؤمن حاضر آيند كه اجل او نزديك رسيده باشد گويند : اى روح پاك از تن پاك بيرون آى بامر خداى حميده و پسنديده ؛ و بشارت باد ترا بروح و ريحان و خدائى از تو راضى نه غضبان ، آنگه آن روح را مىبرند تا آسمان دنيا و گويند : در بگشائيد ، خازنان آسمان گويند ايشان را كه : اين روح كيست ؟ - گويند : روح فلان بندهء مؤمن است ، گويند :
مرحبا بالنّفس الطيّبة التّى كانت فى الجسد الطيّب ادخلى حميدا و أبشرى بروح و ريحان و ربّ غير غضبان ، و در بگشايند تا در رود و همچنين بدر هر آسمان كه رسند همين ترحيب و بشارت بگويند تا آنگه كه به آسمان هفتم برند و امّا چون مرد بد باشد فرشتگان عذاب حاضر آيند و گويند : بيرون آى اى نفس خبيث از تن خبيث و بشارت بادت بغسّاق و حميم ، آنگه آن را به آسمان برند و گويند : در بگشائيد خازنان بهشت و آسمان گويند : اين روح كيست ؟ - گويند : روح فلان بندهء گويند : لا مرحبا بالنّفس الخبيثة الّتى كانت فى الجسد الخبيثة ارجعى ذميمة فانّه لا يفتح لك ابواب السّماء ، بر گرد اى روح پليد از تن پليد بيرون آمده كه درهاى آسمان براى تو نگشايند آنگه برگردانند و بگور خداوندش فرو كنند .
و چون خداى تعالى ذكر اين كرد بر سبيل يأس بيان استحالت بيرون آمدن ايشان كرد و گفت : ايشان از دوزخ بيرون نيايند و در بهشت نروند تا آنگه كه اشتر بسوراخ سوزن رود و رفتن اشتر بسوراخ سوزن محال است پس محال باشد رفتن ايشان ببهشت ، و همچنين جزا دهيم گناهكاران را از كافران ؛ هر كافرى مجرم باشد
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى ) — صفحة 172
مساهمون: مير جلال الدين حسينى ارموى (محدث)
ص١٧٢