نيز جهت استسقاى زقى و اسهال ماى اصفر قوى و آشاميدن آب برك آن مقئ و مسهل قوى و قويتر از لبن آن و ليكن لبن آن منقى و تخم آن نيز مسهل و مقى و انداختن شير آن در غديرى كه در ان ماهي باشد باعث بالا آمدن ماهيان است بر روى آب و كشندهء آن و ضماد آن مقرح جلد و بدستور برك و تخم آن مقدار شربت از لبن خالص آن يك دانك و از مخلوط آن با آرد جو تا يك دانك و نيم و برك آن در مطبوخات نيز يك درم و از ان زياده جائز نيست مضر امعا مصلح آن كثيرا بدل آن فراسيون و مكس عسلى كه از كل آن چرا نموده باشد با عسل آن نيز مسهل است *
* لالا *
بفتح دو لام و دو الف
* ماهيت ان
كياهى است معروف كه از طرف مكهء معظمه زادها اللّه تعالى شرفا و كرامة مىآورند
* طبيعت ان
كرم و خشك
* افعال و خواص آن
قابض و مسخن آشاميدن آن حابس سيلان خون و بخور آن خصوصا ثمر آن جهت بواسير و درد مقعده نافع و اكثار آن مضر مثانه مصلح آن تخم مورد است *
* لالهء سرنكون
* ماهيت ان
اسم فارسي نباتى است معروف كه در باغچها غرس مىنمايند و پياز دارد
* افعال و خواص ان
پياز آن را چون با دنبه بالمناصفه كوبيده با آب بجوشانند تا آب رفته روغن بماند طلاى آن جهت عرق النسا مجرب يافتهاند
* لالهء نعمانى *
بضم نون و سكون عين مهمله و فتح ميم و الف و نون و ياء نسبت
* ماهيت ان
اسم فارسى نباتى است برك آن شبيه ببرك زنبق و از سه چهار عدد زياده تا نه و كل آن مانند شقائق و بزركتر از ان و بيخ آن مانند پياز به قدر فندقي و طولانى در چند پرده و پردهء دروني آن شبيه بابريشم مطبوخ و بسيار نرم و پردهء بيروني آن سياه و مغز آن سفيد و شيرين و ساق آن به قدر چهار انكشت
* طبيعت ان
كرم و تر با رطوبت غالبه و حرارت قليله
* افعال و خواص ان
مفرح و مسكر و منوم و نشأ آن بيغائله و مشهى و هاضم و محرك باه و سرخكنندهء رخسار مقدار شربت آن از يك درم تا دو درم است *
* لامي *
بفتح لام و الف و كسر ميم و يا
* ماهيت ان
صمغ درختى هندى است خوشبو مركب از بوى مر و مصطكى و در رنك ما بين سفيدى و زردى
* طبيعت ان
در آخر دوم كرم و خشك
* افعال و خواص آن
مسخن و ملطف و مفتح سدد و كدازندهء بلغم و رافع امراض بارده و بلغميه امراض الاعصاب و المفاصل جهت ضعف عصب و شكستكى و كوفتكي اعضا و اعيا و با آرد مورد جهت تقويت اعضا و سرعت حركت اطفال نافع شربا و ضماد الجروح و القروح و الاورام ذرور و طلاى آن جهت التصاق جراحات عظيمه و اندمال آنها و تحليل اورام و قطع رائحهء كريههء بدن و بخور آن معرق المضار مصدع محرورين مصلح آن كشنيز مقدار شربت آن نيم درم و از ادويهء نافعهء مبرودين و مشايخ و عصب است *
* فصل اللام مع الباء الموحدة
* لبا *
بكسر لام و فتح باء موحده و الف بفارسي فرشه و بشيرازى زهك و فله و بتركي اغور و بهندى پيوسي نامند
* ماهيت ان
شير غليظى است كه بعد از ولادت حيوان تا سه چهار روز دوشيده شود و يك اوقيهء آن ده رطل شير را غليظ كرداند
* طبيعت ان
سرد و تر
* افعال و خواص ان
مسمن بدن و محرك باه محرورين و بطئ الهضم و مولد خلط غليظ و مسدد قوى و نفاخ و مورث فواق و قولنج و توليد حصاة خصوص با شيريني نحل و باعث جشاى دخاني مصلح آن عسل و شيرينها است *
* لبخ *
بفتح لام و با و خاء معجمه
* ماهيت ان
اسم عربى درختى عظيم است و در صعيد مصر كثير الوجود شبيه بدرخت چنار و برك آن مائل بدرازى و ثمر آن كوچك و سبز و شبيه برطب و بعد رسيدن شيرين مىكردد و با كراهيت طعم و كفتهاند اين درخت در فارس سمى قاتل بود و چون نقل بمصر نمودند سميت آن زائل و دوا و غذا كرديد و بعضى نوعى از آزاد درخت و بعضي سداب دانستهاند و اصلي ندارد
* طبيعت ان
در دوم كرم و خشك و بعضى تر و بعضى سرد و خشك