مىفروشند و همچنين بسنك مرمر كه تسقيه بابيكه در ان شب يك مرتبه و آن سركه مذكور مرتبهء ديكر و در سركين كرفته يك شبانهروز آتش ملايم موافق داده پس سرد كرده برآورده بجاى لاجورد اصلى مىفروشند و فرق بشناخت صلابت و جوهر و اوصاف مذكوره است و اكر سوده باشد به آنكه رنك لاجورد اصلي مانند رنك آنست بخلاف جعلى و نيز از فرنك چيزى مصنوع سائيده برنك لاجورد مىآورند اندك سبكوزن خوب نرم و سوده نيست و چون خوب نرم بسايند رنك آن بسيار كم مىكردد و لاجورد نيست و مستعمل در طب سنكى اصلي كاشغرى آنست هركاه ارادهء اسهال باشد غير مغسول آن و الا مغسول آن زيرا كه قوت اسهال غير مغسول زياده از مغسول آنست و دستور غسل آن در مقدمه مذكور شد
* طبيعت ان
در اول كرم و در دوم خشك و شيخ الرئيس و ديكران در دوم كرم و در سوم خشك كفتهاند و مغسول آن در اول سرد و در دوم خشك
* افعال و خواص آن
جالى و صاف كنندهء اخلاط از كدورات و مسهل سودا و اخلاط غليظهء مخلوط به خون و بالخاصيت دافع سوداى حوالى قلب و امراض سوداويه و غم و هم و توحش و بخارات غليظه و مفرح و مقوى قلب و با اندك قوت قابضه و در سائر افعال قريب بحجر ارمنى و لزاق الذهب و از ان هر دو ضعيفتر و با قوت محترقه و حاده و مقرحه و لذاعه و معفنه اعضاء الرأس نفوخ آن قاطع رعاف و آشاميدن آن جهت ماليخوليا و وسواس و اكتحال آن جهت رمد و دمعه و سلاق و بياض و قرحه و منع ريختن مژكان و از اعظم اجزاى ادويهء امراض عين است براى تقويت اجفان و رويانيدن مژكان و زيادتى و تسخين آنها اعضاء الصدر و الغذاء و النفض آشاميدن آن جهت امراض قلب مذكوره و جهت ربو و بهر و اسهال سودا و اخلاط سوداوى و جهت امراض حادث از قبل سودا و درد كرده و ادرار بول و حيض به قوت و فرزجهء نيم درم آن با يك درم روغن زيتون جهت حفظ جنين از اسقاط و حمول آن مدر حيض القروح و الجروح و الزينة ذرور آن جهت اكله و قروح ساعيه و جذام و حكه و جرب و بدستور طلاى آن با سركه جهت تجعيد موى و اسقاط و قلع ثآليل و برص مضر فم معده مصلح آن مصطكى با حماما و موجب كرب و غثيان خصوص غير مغسول آن مصلح آن كثيرا و عسل و غسل و تصويل آن مقدار شربت آن از نيم مثقال تا يك مثقال با ادويهء مناسبه بدل آن حجر ارمني است و لزاق الذهب نيز كفتهاند و دستور غسل و حبوب آن و سفوف آن در قرابادين كبير مذكور شد
* لاعرين *
بفتح لام و الف و فتح عين و كسر راء مهملتين و سكون ياء مثناة تحتانيه و نون و لاعون نيز ديده شده
* ماهيت ان
نباتى است شبيه بپاى خركوش و لهذا آن را ارنبي كويند و بعربي رجل الارنب و بلاطينى لكونس و ببربرى طربيطس نامند منبت آن خرابها
* طبيعت ان
سرد و خشك
* افعال و خواص آن
چون با شراب بياشامند شكم را بند نمايد و با آب جهت حبس شكم صاحب تپ و ضماد و تعليق آن محلل اورام حار اربيه است
* لاغيه *
بفتح لام و الف و كسر غين معجمه و فتح ياء مثناة تحتانيه و ها در تنكابن سينهء يخ نامند
* ماهيت ان
نوعى از يتوعات است و بىغائلهتر از يتوعات ديكر و نبات آن پر شير قريب بنبات سقمونيا و برك آن مدور زرد رنك و كل آن زرد مائل بسرخي و شبيه بكل نركس و شبت و اندك خوشبو و مكس عسل بر ان مىنشيند و چرا مىكند و تخم آن شبيه به خشخاش و چون نبات آن را ببرند از ان رطوبتى و لبني برآيد و آن را اخذ مىنمايند و بعضى لبن آن را با آرد جو و كثيرا جمع مىنمايند منبت آن دامنهاى كوه
* طبيعت ان
در آخر سوم كرم و خشك بلكه در اول چهارم
* افعال و خواص ان
لبن آن قويتر از سقمونيا و با سميت اعضاء الغذاء مسهل قوى و مقئ و جهت استسقاى زقي و اخراج ماء اصفر و اخلاط محترقه و خوردن برك پختهء آن