حبس خون بواسير و سيلان مني و ودى و مذى مردان و نيز ضماد آهك صدفى با زردچوبه و قند سياه هندى كه بهندى كر نامند جهت التيام جروح تازه مجرب و حابس خون آن و تكميد كلس حلزون جهت تسكين اوجاع بارده مؤثر و ضماد نوره مطلقا با آب زنجبيل تازه و نمك محلل اورام بارده و آب نزول در اعضا كه در بنكاله بسيار عارض مىكردد مفيد المضار آشاميدن آن قاتل به خشكى دهن و وجع معده و كشيدكى آن و مغص و عسر البول و غشى و اسهال دموى مصلح آن آشاميدن ادهان و امراق دسمه و لعابات با ادهان مناسبه و تدهين بدن و سائر تدابير زرنيخ و زنجفر خورده است و خوردن هرچه در آبى كه مكرر آهك در ان ريخته تصفيه نموده باشند طبخ نمايند كشنده است در اندك زمانى و از اسرار مكتومه است
* كلوى *
بكسر كاف و ضم لام و سكون واو و يا لغت هندى است و آن را كرج نيز نامند
* ماهيت ان
نباتى است از جنس لبلاب كه بر مجاور خود مىپيچد و برك آن مدور به قدر برك لبلاب كبير و ضخيم و سبز مائل بزردى و پوست ساق آن سفيد و چوب ساق آن سطبر و خوشريشه مانند چوب اراك و بىثمر و بىريشه و چون چوب آن را غرس نمايند سبز كردد و مستعمل چوب آنست و طعم آن بسيار تلخ و در مطبوخات چوب آن مستعمل و در معاجين و غير آن نشاستهء آن دستور اخذ نشاستهء آن آنست كه چوب آن را نرم كوفته در ظرفى ريزند و آب بر سر آن كنند و بعد از زمانى چوبهاى كه بر سر آمده باشد بردارند و آن آب را بريزند بملايمت و آنچه تهنشين شده بماند باز آب بريزند و بكذارند تا تهنشين كردد پس آن آب را بريزند و تهنشين آنكه مانند نشاسته است بردارند و به كار برند و اين نيز اندك تلخي دارد
* طبيعت ان
كرم و خشك در اول و بعضي تر دانستهاند و اهل هند سرد و خشك
* افعال و خواص ان
جهت سرفه و يرقان و غشى و قئ و تقطيع بلغم و اقسام حميات صفراويه و بلغميه نافع و مبهي و مشهي و مولد منى است و اكر با روغن بخورند رياح و سودا دفع نمايد و اكر با نبات بخورند حدت صفرا را فرو نشاند و اكر با عسل بخورند تقطيع بلغم نمايد و شيرهء آن در حالتى كه سبز و تازه باشد اقوى بود و اكر تازهء آن بهم نرسد خشك آن را در آب جوش دهند و ماليدهء آب آن را بكيرند و اين نوع شيره را بهندى ستورس نامند و چون عصارهء آن را طبخ دهند تا غليظ كردد كه خوب بسته شود و حبوب سازند هر حبي به قدر نخود بزركي از يك حب تا دو حب آن جهت حبس اسهالات مزمنه و بواسير قديمه و حديثه مجرب شربا و كلوى كه بر درخت نيم پيچيده و تر و تازه باشد جهت اقسام حميات حتى حمى دق مؤثر دانستهاند و با اسهال و بدون اسهال نيز مىتوان داد و سرفه را نيز مفيد كفتهاند خواه تنها استعمال نمايند و خواه مركب با ادويه مناسبه و جهت حميات مركبهء عتيقه و بلغميهء مزمنه با طباشير سفيد و دانهء هيلبوا هريك دو درم و نبات سفيد چهار درم شربتى از يك مثقال تا دو درم مجرب كفتهاند و ست آن يعنى عصارهء آن را لطيفتر و سريع الاثر دانستهاند و در حميات حاره نقوع آن را و نيز نقوع حابس قئ است و در غير حاره مطبوخ آن را كاه اصل السوس مقشر و كاه با مويز منقى و كاه با قصب الذريره بهر نحو و هر دوا كه مناسب داند طبيب حاذق دستور اخذ عصاره يعنى ست آن آنست كه كلوى تازه را بكيرند و بشويند و بكوبند و آب صاف شيرين خصوصا آب باران قدرى بر ان بريزند و بيفشرند تا آب آن غليظ برآيد پس آن آب در ظرف سفالى يا چيني پهن كرده بران پارچه بسته كه كردوغبار بران نهنشيند پس بر آفتاب كذارند تا خشك كردد و اين بهتر و الطف است و اكر آن آب افشرده را بجوشانند بر آتش تا غليظ و منعقد كردد نيز خوب است و لكن لطافت ان قسم كمتر است و اكر الطف از ان خواهند كلوى تازه را شسته و از ميان دو شق نموده خرد كرده يك شب در آب باران بخيسانند پس ماليده صاف كرده بدون آنكه آن را بكوبند و آن آب را در آفتاب كذارند تا غليظ و منعقد كردد و به كار برند