ريزه مائل بسفيدى و تخم آن كوچكتر از تخم ترب و مائل بتدوير و رنك آن سرخ مائل بزردى و بعضى زرد مائل بسفيدى و تخم آن كوچكتر از تخم ترب و مائل بتدوير و رنك آن سرخ مائل بزردى و بعضى زرد مائل بسفيدى و بهترين آن تازهء زرد تلخ طعم آنست و قوت آن تا سه سال باقي مىماند
* طبيعت ان
در اول كرم و در دوم خشك و با قواى متضاده
* افعال و خواص ان
ملطف و مفتح و مخرج فضول لطيفه از عروق و منقى آنها از اخلاط فاسده اعضاء الغذاء و النفض مفتح سدهء معده و كبد و احشا و منقى اوساخ از شكم و عروق و ملين طبع و منقى بدن و جهت ربع و خناق و مغص و ضعف معده و جكر و سپرز و تپهاى كهنه و تحليل رياح و ادرار بول و حيض و شير و عرق و تنقيهء رحم آشاميدن آن با سركه مسكن فواق و قابض و حابس نزف الدم و سيلان خون رحم و آب آن عجيب النفع است از براى يرقان و عصارهء برى آن را چون در شراب اندازند و بياشامند مقوى معدهء ضعيفه است و آشاميدن آب آن با سكنجبين مسهل صفرا و مطبوخ آن در تفتيح و خيسانيدهء آن در اسهال قويتر مقدار شربت از آب آن دو اوقيه و از جوم آن در مطبوخ پانزده درم و مغثى مصلح آن كثيرا تخم آن در افعال مذكوره قويتر از سائر اجزاى آن و بودادهء آن در تقويت معده و قبض و حبس و نزف الدم اعضاى باطنى و سيلان رحم اقوى از غير بودادهء آن و ضماد آن جهت جرب و نقرس نافع مقدار شربت آن دو درم كويند مضر رئه مصلح آن كاسني و مضر طحال و مصلح آن سكنجبين و بدل آن بادروج و ثلث آن افسنتين است *
* فصل الكاف مع العين المهملة
* كعب *
بفتح كاف و سكون عين و باء موحده لغت عربى است به فارسى غاب و شتالنك نامند جمع آن كعاب و كعوب آمده
* ماهيت ان
استخوان متصل بساق است بهترين آن كعب كاو و خوك است و خواص كعب خوك مذكور شد و كعب بقر محرق جهت سپرز و تقويت باه و با عسل جهت تفريح دل و تقويت جكر نافع مقدار شربت آن تا سه مثقال اكتحال آن مقوى باصره و سنون آن مقوى دندان و ضماد آن رافع برص است
* كعك *
بفتح كاف و سكون عين و كاف معرب كاك فارسى است
* ماهيت ان
بعضي كفتهاند نوعي نانى است كه به فارسى كليچه نامند و بعضى كويند نان دو آتشه است و بعضى كويند نان طابق و بعضى نان طابون كه خشك نان نامند و بالجمله نان خشك دو آتشه كه توان كوبيد و آرد نمود
* طبيعت ان
كرم و خشك
* افعال و خواص ان
حابس بطن و مجفف رطوبات آن و صاحبان قولنج را مضر و داخل بعضى اقراص نموده مىشود
* فصل الكاف مع الفاء *
* كف ادم *
لغت عربى است
* ماهيت ان
نباتي است به قدر ذرعى و برك آن مستدير و به قدر برك مورد و بيخ آن خشبى و ظاهر آن ما بين سياهي و زردى و باطن آن سرخ و تخم آن از تخم كافشه باريكتر و بعضى كياه بهمن سرخ دانستهاند
* طبيعت ان
در اول كرم و خشك
* افعال و خواص ان
رافع خفقان و محلل رياح و مقوى جكر و در جميع افعال قائم مقام بهمن سرخ است مقدار شربت آن يك مثقال
* كف الضبع *
بفتح كاف و تشديد فا و الف و لام و فتح ضاد معجمه و ضم باء موحده و عين مهمله و بسين بجاى ضاد نيز آمده لغت عربي است
* ماهيت ان
غافقي كفته نباتى است ربيعى از چند روز بيش نمىماند و كمبرك و بركهاى آن مدور متشقق و به قدر برك كرفس و بر روى زمين مفروش و شاخهاى آن باريك مزغب و منبسط بر روى زمين و زرد رنك و شاخهاى بسيار از يك بيخ مىرويد و كل آن زرد طلائى و سفيد نيز مىباشد و بيخ آن مانند بيخ خربق و با حدت بسيار منبت آن قريب آبها و زمينهاى نمناك و كفتهاند نوعى از كبيكج است و بعضى خود آن دانستهاند
* طبيعت ان
در دوم كرم