رياح و مفسد معده و مضر رئهء پيران و بلغمي مزاجان مصلح آن طبخ آن دو سه جوش و خوردن انيسون بعد از ان
* فصل القاف مع الضاد المعجمة
* قضاعه *
بضم قاف و فتح ضاد و الف و فتح عين مهمله و ها بعربي مادهء سك آبى را نامند و بهندى اودبلاو و نيز غبار آسيا را نامند
* افعال و خواص ان
اكتحال و ضماد دماغ آن جهت رفع تاريكي چشم بيعديل
* فصل القاف مع الطاء المهملة
* قطا *
بفتح قاف و طا و الف جمع آن قطاة و قطوات نيز آمده و قطيات نيز و وجه تسميهء آن بقطات به جهت حكايت از صوت آنست يعنى در تصويت آن قطاقطا ظاهر مىكردد و به فارسى سنكخوار و بتركي باقربقره و برومي فاسا و بيونانى رميناموز و بهندى لوا نامند و نواب علوى خان مرحوم نوشتهاند توهم نموده كسي كه آن را سنك اشكنك دانسته و صاحب اختيارات بديعي كفته كه بفارسي اسفرود نامند
* ماهيت ان
مرغي است و دو نوع است كبير و صغير و كبير آن جبلي به قدر كبوتر و مخطط بالوان مختلفه و زردى بر ان غالب و صغير آن برى و بجثهء كنجشك بزركي و مرقش با زردى و بر سر آن تاجي و در صحراهاى كم آب و سنكستانها مىباشد
* طبيعت ان
در آخر دوم كرم و در سوم خشك و شيخ الرئيس نوشته ضعيف الحرارة قوى اليبس است
* افعال و خواص ان
اعضاء الراس و العصب و الغذاء مفتح سدد و مقوى معده و كبد مرطوبين و جهت فالج و برودت اعصاب و احشا و استسقا و قولنج بلغمى و تحليل رياح و تحريك باه نافع المضار ديرهضم و مولد سودا مصلح آن كذاشتن آنست بعد از ذبح دو روز در سرما و در كرما اقلا يك شب مانند طيور سرخ كوشت صلب ديكر پس مهرا پختن و با سركه و روغن و ادويهء طيبة الرائحه خوردن و سنكدان آن مولد سنك كرده و اكتحال خون كرماكرم آن جهت رفع بياض و شب كورى و طلاى استخوان سوخته آنكه در روغن زيتون بسيار جوشانيده باشند جهت رفع سعفه يعنى كچلي و داء الثعلب و رويانيدن موى در ان نافع است *
* قطاف *
بضم قاف و فتح طا و الف و فا به فارسى سبوسه و بهندى پورى نامند
* ماهيت ان
نوع غذائى است كه از آرد ميده و با روغن و شير خمير كرده و نانهاى تنك ساخته در جوف آنها مغز بادام و كردكان و فندق و پسته كوبيده با قند و كشمش پر مىنمايند و با سبزيها و يا كوشت قيمه يا نخود مقشر پخته يا خام سبز پر كرده در روغن بريان مىكنند و يا در فرن و يا در تنور در ظرفى چيده بريان مىنمايند و مىخورند
* طبيعت ان
بانچه كه از ان سازند راجع
* افعال و خواص ان
كثير الغذا و مولد خلط متين و مسمن بدن و مبهى و آنچه از بادام و شكر سازند براى محرورين و آنچه از پسته و جوز و فندق سازند براى مبرودين و آنچه از جوز يعنى مغز كردكان سازند سريع النزول و براى مبرودين و مشايخ بهتر است المضار مولد سدد و ديرهضم و آنچه با سبزيها ترتيب دهند مرطب و قليل الغذاتر از سائر اقسام مصلح اين عسل و مصلح سائر اقسام در محرورين سكنجبين حامض و در مبرودين عسل است
* قطايف *
بفتح قاف و طا و الف و كسر ياى مثناة تحتانيه و فا بفارسي رشتهء خطائي نامند
* ماهيت و صنعت آن
در حرف الالف مع الطاء در اطريه ذكر يافت
* طبيعت ان
در دوم كرم و تر و اصلي آن در رطوبت مائل باعتدال
* افعال و خواص ان *
سريع الهضم و كثير الغذا و مولد خلط صالح و موافق ناقهين و ضعيف القوة چون با عسل بخورند بغايت مسمن بدن چون با مغز كردكان و يا با روغن آنكه تازه باشد تناول نمايند و بعد از ان سكنجبين بنوشند و اكثار آن