تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مخزن الأدويه ( دائرة المعارف خوردنيها و داروهاى پزشكى سنتى ايران ) ( فارسى ) — صفحة 343

مساهمون:

ص٣٤٣
مسحوق آن جهت جلاى دندان و استحكام لثه و بردن كوشت زائد و پر كردن قروح غائره و اكتحال آن جهت شبكورى و رفع آثار و ماليدن آن بر كف پا مانند سنك جهت رفع صداع و تقويت بصر مؤثر است دستور احراق آن آنست كه در آتش سرخ كرده در شراب تا سه مرتبه اندازند تا سرد كردد پس سائيده استعمال نمايند *

* حجر الكرك *

بفتح كاف و راء مهمله و كاف و براى معجمه نيز آمده

* ماهيت ان

سنكى است بسيار سفيد از هند و ساحل درياى آنجا خيزد كه دريا بكنار اندازد و قبل از حكاكي با كدورت و بعد از ان شفاف و سفيد مىكردد شبيه بحجر سلوان و بلور

* طبيعت ان

در آخر دوم سرد و خشك و در اول سرد و در يبوست معتدل نيز كفته‌اند

* افعال و خواص آن

رادع و جالى و جهت خفقان و غثيان و عطش و التهاب و ذرور آن جهت رفع نزف الدم و اكتحال آن جهت رفع بياض مزمن و تازه و ازاله آثار قروح چشم و اعضا و سنون آن جهت جلاى دندان و رفع زردى آن جميع امراض رديهء آن و آشاميدن طعام و شراب در قدح مصنوع از ان باعث سرور و رفع شرور مجالس و داشتن آن در منزل متباغضين به نحوى كه ندانند سبب الفت ايشان و نزد اهل هند و سنده بسيار معتبر است و از ان مهرها مىسازند و در موى مىكشند و مىكويند كه موى را دراز مىكرداند

* حجر الكلب *

بفتح كاف و سكون لام و باء موحده

* ماهيت ان

سنكى است كه چون به طرف سك اندازند سك آن را بدندان كيرد و دور اندازد

* افعال و خواص آن

كفته‌اند در عداوت و تفرقه بسيار موثر است چون در شراب يا آب اندازند و از ان بنوشند و حاضر كردن آن در مجلس باعث عربدهء اهل آن مجلس و كذاشتن آن در برج كبوتران باعث كريختن آنها است

* حجر الكلى *

بضم كاف و فتح لام و يا

* ماهيت آن

سنكي است كه در كردهء آدمى تكون مىيابد سرخ رنك با كمودت مىباشد

* طبيعت ان

كرم و خشك

* افعال و خواص آن

كفته‌اند جهت تفتيت سنك مثانه مؤثر و جهت تفتيت سنك كرده بي منفعت و اكتحال آن جهت بياض چشم مجرب است

* حجر اللبني *

بفتح لام و باء موحده و كسر نون و ياء نسبت

* ماهيت ان

سنكى است اغبر با اندك شفافى و چون بسايند شيرين و سائيدهء آن مانند شير كردد و لهذا آن را حجر لبنى نامند و از ارمنيه خيزد

* طبيعت ان

در دوم سرد و در اول خشك

* افعال و خواص ان

قاطع نزف الدم و نفث الدم و حيض و مفتت حصاة و جهت قرحهء معده شربا نافع و اكتحال آن جهت منع نوازل و قرحه و سلاق و خشونت اجفان و ضماد آن رادع مواد و مورث يرقان و مصلح آن عسل مقدار شربت آن نيم درهم بدل آن شادنج است و بايد كه آن را در آب سائيده و حل نموده در حقهء قلعي كرده هر وقت كه خواهند استعمال نمايند

* حجر اللوقواعرافس *

بضم لام و سكون واو و فتح قاف و واو و الف و فتح عين و راء مهملتين و الف و ضم فا و سكون سين مهمله

* ماهيت ان

سنكي است كه كازران بران رخت مىشويند

* طبيعت ان

مجفف بيلذع

* افعال و خواص آن

جهت قطع سيلان مواد و اسهال و درد مثانه و نفث الدم و تجفيف جراحات شربا و ذرو را نافع است

* حجر المثانه *

بفتح ميم و ثاء مثلثه و الف و فتح نون و ها در آخر

* ماهيت ان

سنكى است كه در مثانهء انسان تكون مىيابد

* طبيعت ان

كرم و خشك

* افعال و خواص آن

آشاميدن آن جهت تفتيت سنك كرده مؤثر و جهت تفتيت سنك مثانه بياثر و اكتحال آن جهت بياض چشم مفيد است

* حجر المحك *

بكسر ميم و فتح حاء مهمله و سكون كاف بهندى كسوتى نامند

* ماهيت ان

سنكي است سياه ثقيل الوزن