تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مخزن الأدويه ( دائرة المعارف خوردنيها و داروهاى پزشكى سنتى ايران ) ( فارسى ) — صفحة 345

مساهمون:

ص٣٤٥
قيراط و نكاهداشتن پيچيدهء آن در حرير سفيد با خود باعث قبول و جاه و هيبت و قضاى حاجات و نكاهداشتن آن در دست رافع كزاز در دست و پا و تعليق آن به طرف چپ جهت عسر ولادت و درد زائيدن و بخور آنكه نرم سوده اندك‌اندك بر اخكر بپاشند و با نبوبه برحم برسانند جهت رفع سيلان آن هرچند مزمن باشد بغايت مفيد و مجرب و كويند چون حائض مس آن كند اين اثر از ان زائل كردد و كويند چون زحل در سنبله باشد آن را با كلاب شسته سرمه ترتيب داده ديكرى از ان اكتحال نمايد و شخص مكحول بمقناطيس مدت مديد نظر به شخص مكحول بآهن كند بمرتبه باعث محبت ثاني به اول كردد كه ما فوق آن متصور نباشد و از مجربات شمرده‌اند *

* حجر المنفي *

بنون ساكن بعد از ميم مفتوح و قبل از فاء مكسور و ياء نسبت

* ماهيت ان

سنكريزه‌ايست ابلق به مقدار زيتوني بالوان مختلفه كه از منف از اعمال هيره خيزد

* افعال و خواص ان

طلاى سائيدهء آن باعث بيحسى عضو است به حدى كه ادراك بقطع آن نشود *

* حجر النار *

بفتح نون و الف و راء مهمله در آخر و آن را حجر الاصم و حجر الزناد و بفارسي سنك آتش‌زنه و سنك چقماق نيز نامند

* ماهيت ان

انواع است سفيد نباتى و سياه و سرخ و اغبر و ملمع و ثقيل الوزن و حاد و چون آهن را بدان زنند آتش از ان بجهد و بوى دخانيت از ان آيد

* طبيعت ان

در اول سرد و در سوم خشك و بعضى كرم كفته‌اند

* افعال و خواص آن

ذرور سائيده آن مانند غبار جهت خنازير و تنقيه التحام افواه آن و قروح عسرة الاندمال جميع اعضا و تعليق آن برلتهء بسته در حين ولادت بر ران زنان باعث سهولت ولادت ايشان و بعد از ولادت بايد كه به زودى باز نمايند

* حجر النمر *

بفتح نون و كسر ميم و راء مهمله

* ماهيت ان

سنكى است ابلق شبيه به پوست پلنك به قدر مغز بادام و از ان كوچكتر و در جوف پلنك ماده حاصل مىشود و چون در شير اندازند شير بريده كردد

* افعال و خواص ان

طلاى آن جهت التيام جراحات و تعليق آن جهت منع آبستنى مؤثر

* حجر الهندي *

بكسر ها و سكون نون و كسر دال مهمله و ياء نسبت

* ماهيت ان

سنكى است مائل بسياهي و سرخي و سائيدهء آن مائل بسرخي و زردى و آن را شادنج هندى نامند و از سواحل درياى هند خيزد

* افعال و خواص آن

ذرور آن جهت قطع خون بواسير و جراحات بيعديل و آشاميدن آن يك دانك و كمتر از ان جهت قطع اعضاى باطن و بواسير و سم عقرب مفيد

* حجر اليهود *

بفتح ياء مثناة تحتانيه و ضم ها و سكون واو و دال مهمله و آن را زيتون بنى اسرائيل و بفارسي سنك جهودان نامند

* ماهيت ان

سنكى است فى الجمله بلوطي شكل و زيتوني و مائل بسفيدى با خطوط متوازيه در طول و در آب زود سائيده شود و طعمى غالب ندارد و در فلسطين از ارض شام در كوه مسمى ببروت و در ديار قدس نيز بسيار بهم مىرسد و نر و ماده مىباشد نر آن باوصاف مسطوره و مادهء آن بىخطوط و مائل بسرخي و تيركي و بعضى اندك پهن غير مستدير و نر آن مخصوص بحصاة مردان و مادهء آن بزنان و مادهء تكون آن شايد اجزاى لطيفهء ارضيهء لزجهء مختلطه برطوبات و اجزاى هوائيهء محتقنه تحت احجار باشد كه بسبب تابش اشعهء كواكب از خلل و فرج احجار برآيد و بعد برآمدن بدان هيأب متحجر كردد

* طبيعت آن

در اول كرم و در دوم خشك و معتدل نيز دانسته‌اند با قوت مفتته

* افعال و خواص ان

مدر بول و مفتت حصاة و مانع توليد آن و اذابت دهندهء خون منجمد در مثانه و چون نيم مثقال آن را سائيده با پنجاه مثقال به آب كرم و يك مثقال روغن بادام تلخ بياشامند جهت تفتيت حصاة و ادرار بول و رفع عسر آن و اذابت خون