تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 153

مساهمون:

ص١٥٣
بچه بيوفتد ، و اگر تيرگى اندكى شود و اندر بن شيشه باشد ، سلامت باشد ، و اگر تيرگى بر سر شيشه باشد ، علامت بادها باشد و بچه را بكشد .

باب بيستم از گفتار هشتم از بخش اول اندر ثمرهء بابهاء گذشته اندر تبها و بول آن

بول حمى يوم از بول تندرستى دور نباشد ، مگر حمى يوم كه سبب آن غذاهاء گرم باشد ، بدان سبب لختى تيرگى دارد . و اگر تيرگى اندر ميان شيشه باشد ، حمى يوم عفنى گردد ، و اگر تيرگى زرد باشد ، غب گردد . و اگر سرخ باشد ، مطبقه گردد ، و اگر سپيد باشد ، بلغمى گردد . بول تب صفرايى زرد باشد و قوام آن اندر ميان شيشه باشد و ثفل ميل به بن شيشه دارد و اين دليل خير باشد . و اگر بول تب مطبقه سرخ و تيره و غليظ باشد ، بيمارى سبك‌تر گردد و اگر تيره باشد و سرخ نباشد ، بيمارى دراز باشد . بول تب بلغمى غليظ و تيره باشد و مدت آن دراز باشد و اگر رنگ آن زرد باشد ، زودتر گذرد . و اگر بول تب ربع صافى و ازرق باشد ، مدت آن دراز شود و اگر ميل بسرخى دارد ، زودتر گذرد . بول دق ، صافى باشد و اندكى بسرخى گرايد و روى آن چرب باشد . بول يرقان ، زرد باشد و بسياهى زند و كفك هم‌رنگ آب باشد . بول خداوند سپرز ، بيشترين سياه باشد و سخت تيره باشد . بول خداوند درد جگر ، سرخ و غليظ و تيره باشد . بول خداوند درد سر ، سپيد باشد و اندكى بزردى زند . بول خداوند سرفه ، زرد و رقيق باشد و صافى بود و باشد كه اندر وى رسوبى سپيد باشد . بول خداوند درد پشت و درد مفاصل اندر بيشتر حالها ، سپيد و غليظ باشد و ثفل آن هم سپيد باشد . اين جمله آنست كه اندر بيشتر حالها چنين باشد و آنچه ازين بگذرد ، علامتها و حالهاء آن اندر بابهاء گذشته ياد كرده شدست .

گفتار نهم از بخش اول از كتاب الاغراض الطبية اندر شناختن تندرستى و بيمارى از حال ثفل و طعام و اين گفتار هفت بابست

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 153 | اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )