دو دوست قدر شناسند صحبت هم را * كه مدتى ببريدند و باز پيوستند
بىمحابا تا به صحرا به استقبال آن گرامى مطاع رفته ، به حمد اللّه چنانكه بايست حضرتشان را « 1 » خدمت رسيده ، شبى سه و روزى دو ، در نوبت وصالشان ، نوبت من بود .
از آن مكان ، وداع ايشان [ را ] گفته و دل از مثقب « 2 » هجران سفته « 3 » ؛ به قريه « فرحآباد » - كه مشهور به « بابا قاسم » « 4 » است - آخر خاك « نهاوند » « 5 » است ، « همايون ميرزا » هم به مشايعت ، تا در آنجا مزاحم حالشان بود .
اول شب تا به صبح ، دم از نرد وفا مىزديم .
طلوع صبح ، از راه « گماسياب » « 6 » ، كه از شدت برودت در فصل شنا « 7 » ، عبور مستور است ، از اتفاقات چنان گذشت آنروز بر من و همراهان من كه گفتى درياى « گل » و « ريحان » يا در كنار « منقل » و ميان « شبستان » مقيم [ هستم ] .
باز به خارج شهر « خرمآباد » ، كه « علىآباد » باشد ، بنيان اقامت جست .
روزى در آنجا بوده ، يوم جمعه ، بعد از اداى آداب « 8 » فريضه ، به جانب ده « چنگائى » « 9 » كه اعظم قراى « خرمآباد » است ، به « سراب نيلوفر « 10 » » ، كه يكى از توابع آن
هامش
( 1 ) . ب ، ش : را ندارد .
( 2 ) . م : مشقت ؛ واژه عربى مثقب( mosaqqab )، سوراخ كرده شده . مثقب( misqab )يعنى سوراخزن ، ابزار حفر ، مته .
( 3 ) . سفته( softe )، سوراخ كرده .
( 4 ) . بابا قاسم( baba qasem )مركز دهستان گاماسياب بخش مركزى شهرستان نهاوند و در 15 كيلومترى اين شهر و در دامنه شمالى كوه « گرين » واقع شده و سرچشمه گاماسياب مىباشد .
( 5 ) . « خود نهاوند از ولايات مشهور عراق عجم است . دهات و مزارع و جاهاى بسيار باصفاى خوب دارد .
آبادى خود نهاوند در دامنه و اطراف كوه كوچكى بر زمين پست و بلندى واقع است . . . مرحوم محمود ميرزاى پسر خاقان مغفور كه حاكم نهاوند بود ، قلعه و عمارات بسيار خوبى بر بلندى همين كوهى كه در وسط آبادى واقع است ، ساخته بودند موسوم به روييندز . » ( سفرنامه سيف الدوله ، 272 ) .
( 6 ) . ب : كاوهسى ؛ ش : كاوباسى
( 7 ) . زمستان .
( 8 ) . ش ، ب : آداب ندارد .
( 9 ) . چنگايى( changa'i )روستايى است از توابع بخش دوره چگنى شهرستان خرمآباد لرستان و در 8 كيلومترى اين شهر ، در دامنه جنوبى كوه « يافته » ، سر راه خرمآباد به سراب دوره و كوهدشت .
( 10 ) . سراب چنگايى ، چشمه آب بزرگى است كه نزديك به 5 آسيا سنگ آب دارد . بر سطح آب چشمه ، گلهاى نيلوفر فراوان روييده است . در شرق آن ، بر روى صخرهء بزرگى تاريخ كشت اين گلها و كيفيت آن نوشته شده است . طبق اين سند ، در سال 1311 ه . ق . به فرمان يكى از واليان لرستان به نام علىمردان خان فيلى هنگام بازگشت از سفر عراق ، به دستور او مقدارى گل نيلوفر از سراب كرمانشاه همراه آوردهاند و در اين چشمه كشت كردهاند . كتيبه يا سنگنوشته آن دو قسمت است در كنار هم ، كه سمت