دهكده است ، نزول [ كرده ] و يك روز در آنجا متمكن ، كه بازماندگان « 1 » راه ، بىاشباه بازماندنى بازآيند .
چيزىكه تازگى داشت ، در اين منزل ، همان گل نيلوفر بود ، كه از چشمهسارى پديد مىآيد « 2 » ، ديگر هيچ بديعى به نظر نيامد ، در آن منزل ؛ و اجارهء آن گل به مرسوم سيدى واگذاشتم ؛ آنچه عايد [ شود ] ، صرف عيال خود سازد .
برادر جانا ،
از آنجا به سوى رودخانهء كشكان « 3 » ، كه يكى از مياه « 4 » مشهور لرستان است ، هم در وفور آب [ و ] هم در گوارائى ؛ غريبى در آن منزل ، آنچه بتوان شرح داد ، نبود ، به جز « پلى » « 5 » كه سابقا « شاپور ذو الاكتاف » بر اين رود بسته « 6 » بود و از زيادتى مدت ، بعضى از
هامش
راست شامل 4 سطر و سمت چپ شامل 2 سطر و اندازه كل آن 85 * 102 سانتىمتر و متن آن اينچنين است : به تاريخ . . . ئيل سنهء هزار و صد و سى و يك در حين مراجعت از عتبات عاليات عرش درجات حسب الفرمان حامى گلزار امنوامان و غارس نهال عدل و احسان ، سحاب كشتزار حصول آمال اورنگ عظمت و جلال عاليجاه ، على مردان خان ، والى لرستان فيلى ، ابن مرحمتپناه حسين خان طاب ثراه ريشه اين گل نيلوفر ، از سراب نيلوفر كرمانشاهان . ( آثار باستانى و تاريخى لرستان ، 2 / 187 ) . در سراب نيلوفر يك آسياب آبى ( با قدمت صفويه بعد ) وجود دارد ، كه به شماره 3973 در تاريخ 10 مهرماه 1380 ه . ش . در فهرست آثار ملى ايران ثبت شده است .
( 1 ) . ش : بازماندهگان
( 2 ) . ش ، ب : مىآمد
( 3 ) . كشكان( Kashkan )يا كشگان ، رودى است دائمى در شهرستان خرمآباد لرستان ، ريزابهء رودخانه كرخه ، كه طول آن از دورترين سرچشمه 255 كيلومتر مىباشد . ارتفاع سرچشمه 2300 متر ، ارتفاع ريزشگاه 500 متر ، شيب متوسط 3 / 2 % ، مسير كلى جنوب غربى و ميانگين آبدهى ساليانه 000 ، 000 ، 554 ، 1 متر مكعب .
اين رودخانه از پيوند رودهاى « كهمان » و « كاكارضا » در دهستان « دوآب » ، 32 كيلومترى شمال باخترى خرمآباد تشكيل يافته و رو به باختر به دهستان قلايى وارد مىگردد . سرانجام در روستاى « كلسفيد » و 80 كيلومترى جنوب غربى خرمآباد با « سيمره » مخلوط شده و رودخانه كرخه را تشكيل مىدهند . ( رودها و رودنامه ايران ، 394 - 397 ) نام اين رود از كاشى ( كاسيت ) ، كه تمدن باستانى لرستان و كرمانشاه است ، اخذ شده است .
( 4 ) . آبها .
( 5 ) . پل كشكان در بخش « چگنى » و كنار جادهء خرمآباد به كوهدشت ، در 52 كيلومترى غرب خرمآباد ، بر روى رودخانه كشكان برپا شده و در گذشته راه باستانى « شاپورخواست » به « طرهان » از روى آن مىگذشته است . اين پل با توجه به آثار برجاى مانده ، يكى از مرتفعترين و بزرگترين پلهاى تاريخى ايران بوده ، كه با طول 340 و عرض 9 متر ، دو كناره شرقى و غربى كشكان را به يكديگر پيوند مىداده است . پل داراى 12 دهانه اصلى و 3 دهانه كوچك فرعى در انتهاى غربى بوده است . بسيارى اين پل را از دوره ساسانى مىدانند ، كه در سال 389 ه . ق . به دستور بدر بن حسنويه از امراى محلى تجديد بنا گرديده و در سال 399 ه . ق . كار بناى جديد آن پايان يافته است و در 1890 م . توسط مظفر الملك ، حاكم خرمآباد ، بازسازى مىگردد . در فاصله 100 مترى جنوب آن ، بقاياى پايههاى يك پل ساسانى ديده مىشود . ( آثار تاريخى و باستانى لرستان ، 2 / 180 - 183 ) اين پل به شماره 335 در تاريخ 20 بهمنماه 1318 ه . ش . در فهرست آثار