به فاصلهء 300 قدم از « مدفن جناب حمزه » ، به سمت « مدينه » ، بقعه و آثارى است [ كه ] مىگويند « مقتل آن حضرت » مىباشد . و در آن اطراف ، بعضى مساجد ديگر ساختهاند .
خلاصه ، بعد از فراغت ، به قهوهخانه [ اى ] كه نزد « آستان شهدا » بود ، ساعتى به فراغت نشسته ، « چاى » و « غليان » صرف شد . [ سپس به ] عود به شهر نموديم [ و ] لقمه نانى با احباب و اصحاب شريعت مآب « سيد المجتهدين » تناول [ شد ] و از آن جمله آقاى « حاجى سيّد عبد الوّهاب » ، كه از نيكان « استرآباد » و « شجاع » و « حليم » و « كريم » و « خلق عظيم » دارند - ادام اللّه توفيقاته و اعظم درجاته - بودند .
پنجشنبه ، سيزدهم [ محرم الحرام 1306 ه . ق . ]
بعد از وظيفه شرفيابى [ به ] حرم و روضهء ائمه بقيع ، به « مسجد قبلتين » بنا شد بروند . تقريبا فرسخى از شهر دور است و منفرد نبايد رفت . بين شمال و مغرب « مدينه » واقع است .
نقل شده كه « جناب ختمى مرتبت » ، هنگامى كه در « مكّه » بودند ، مواجه « كعبه » نماز مىخواندند ، به نحوى كه محاذات مىشد با « بيت المقدس » . بعد از آنكه به « مدينه » هجرت فرمود ، بنابر ملاحظات ، به جانب « اقصى » نماز بهجاى آوردى و مكنون خاطر عاطر حضرتش اين بود كه « كعبه » ، قبلهء اجداد بزرگوار او بوده ، و تأليف قلوب با « اهل كتاب » مىنمود ، و مدّت 16 ماه به همين قسم گذشت ؛ تا پيش از قتال « بدر » به 2 ماه ، در ماه « رجب » ، بعد از زوال ، با اصحاب در « مسجد بنى سلمه » نماز ظهر مىخواندند . 2 ركعت خوانده بودند كه گرديد « جناب رسول » به سوى ميزاب ، به جانب « مسجد الحرام » ، و اصحاب ، از زن و مرد ، به همان نحو توجه نمودند . و آن مسجد نام نهاده شد به « مسجد قبلتين » .
قال اللّه تبارك و تعالى :
« قَدْ نَرى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ »
« 1 » .
بعضى گفتهاند كه : « كعبه » نفرموده [ است ] ، چون حضرت در « مدينه » بودهاند ؛ و براى بعيد ، جهت كفايت مىنمايد .
بعد از زوال ، « حاجى محمّد رحيم خان » پسر « عبد الصمد خان سرتيپ استرآبادى » ، به منزل آمدند كه چون از راه « جبل » مىروند ، با شريعتمدار « حاجى
هامش
( 1 ) . بخشى از آيه 144 سوره بقره .