[ بيت ]
گر نه موش دزد در انبار ماست * طاعتِ 70 ساله پس كجاست ؟
مقارن طلوع فجر ، از جانب بعضى علماء منادى ندا داد كه : « هركس خواب است ، بيدار شود ، و تمام ، تجديد نيّت وقوف مشعر الحرام نمايند و زمان وقوف واجبى ثانوى ، از اول طلوع فجر تا طلوع آفتاب است ؛ و قبل از طلوع آفتاب نبايد از « وادى محسّر » بيرون روند . »
[ روز يكشنبه ، دهم [ ذى حجة الحرام 1305 ه . ق . ] ]
[ عيد قربان ]
روز يكشنبه ، دهم [ ذى حجة الحرام 1305 ه . ق . ] و عيد [ قربان ] است . شد رحال براى اعمال در « منى » نمودند و به وادى « محسّر » كه برسند ، دعاى مأثوره و « هروله نمودن » مستحب است ؛ و اگر سوار باشند ، مركوب را تند برانند .
و « محسّر » ، به كسر سين مشدّده ، اسم وادى است ما بين « مشعر » و « منى » ، و به « منى » نزديكتر است تا جمع . و در وجه تسميه [ آن ] گفتهاند : بر « ابرهه » ، در اين زمين ، سختى و دشوارى و ماندگى روى دارد : « فحسر اصحابه و واقعهم فى حسرات » .
و ديگر معلوم نيست كدام « ابرهه » ؟
آيا « ذو المنار » ، كه « ابرهة بن الحارث » است ، بوده ؟
يا « ابرهة بن الصباح » ، كه مىگويند « جواد » و « عالم » بوده ؟
يا « ابرهة الاشرم الحبشى » ، كه كنيه او « ابو يكسوم » [ و ] صاحب الفيل است ، بوده ؟
و تمام ، از ملوك « يمن » بودهاند . العلم عند اللّه .
2 ساعت از روز گذشته ، به « منى » وارد شديم . « احزاب بلقيس » و « اصحاب ابليس » مىخنديدند .
« اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَ يَمُدُّهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ »
« 1 » .
و « منى » به كسر و قصر ، چون الى موضع معيّنى است كه حدّش از « وادى محسّر » است تا به « عقبه » . و مىگويند چون تذكير بر او غالب است ، منصرف است ؛ و يك فرسخ شرعى متجاوز است تا خود « مكّه » .
و در وجه تسميهء [ آن ] اختلاف نمودهاند . مشهور آنكه چون قربانى [ در ] اينجا مىنمايند و خونريزى مىشود « منى » گفتند . چنانكه مىگويند « يمنى به من الدّماء اى يراق » .
هامش
( 1 ) . سوره بقره - آيه 15 . ( « و » در اول آيه وجود ندارد . )