دين ؛ اگر آن ذات مقدّس را به علوم رسميه ستايش نمايم چه گفته باشم ، هادى كه در نصرت ايمان ، علم هدى برافراخته « 1 » و به صلاح و تقوى به كار فلاح و طريق نجات « 2 » پرداخته ، نخبهء كلمات درّ مكنونش در بيان مراتب ، عين علم اليقين و حق اليقين ، وافى است « 3 » و معيار طبع مستقيمش كه در راستى با ميزان آيات هم ترازوست ، در تميز حق و باطل كافى است « 4 » هر صاحب كمالى كه به شوق حقيابى مطالعه جمال سفينهاش نمود يافت كه سفينة النجاة است و هر صاحب دردى كه به شوق مهتدى بودن ، هدايت از محجة البيضاء او جست « 5 » به علم اليقين دانست كه در احياء دلمردگان ، آب حيات است ، آن سالكى كه از عالم صورت فراتر شده به گلشن سراى معنى كه گلستان هميشه بهار است ، مشرّف گشته و آنچه پردهء پندار جهانيانست او را آئينهء حقيقتنماى شده و از آنجا به بال همّت پرواز نموده ، صور اشياء را مظهر نور حقيقى شناخته و اين پايهء الهى را نيز طى فرموده ، يك نور دانسته ، كه در مظاهر گوناگون ظهور دارد و از آن بلندتر شتافته تلوين ظاهر و مظهر از وجه دريافت او مرتفع گشته ، جز يك نور مطلق در فضاى بهشت خاطرش شعشعهاى طلوع نمىبخشد ، اعنى كاشف الحقائق و موضّح الدقائق ، الفاضل الكامل ، التقى النّقى ، الورع الزاهد ، الناسك الجامع بين العلوم الظاهر و الباطن مخدومنا و مولانا محمد محسن ادام اللّه ظلال عاطفته فايز گشتم و از رياض فضلش ، جيب و دامان ، به گلهاى الوان مشحون ساختم و از بحر علمش به زيور درر و لئالى خصايل حميده محلّى گرديدم چه عيشها نكردم و چه راحتها كه نديدم ، امّا از سلب تحقيق و عدم
هامش
( 1 ) - هادى اشاره به نام آقا محمد هادى برادرزاده فيض از علما و شاگردان ممتاز او و همچنين صلاح اشاره به ابو الصلاح محمد مؤمن بن مولى عبد الغفور برادرزاده ديگر فيض و هدى متخلص شعرى علم الهدى فرزند بزرگوار فيض .
( 2 ) - تقوى و فلاح و نجات القاب عرفانى ديگر از مريدان و شاگردان كه از جانب وى به آنان اهداء شده .
( 3 ) - علم اليقين و حق اليقين و وافى نام سه تاليف فيض .
( 4 ) - كافى نام يكى از چهار كتاب حديث مشهور شيعه .
( 5 ) - محجة البيضاء نام تأليف مشهور فيض در اخلاق است كه شرح بر احياء العلوم غزالى است .