خوار كند ، يا غرور باشد يا جهل ، و جهل در هيچ حال بر حق تعالى روا نيست و از حق تعالى با دوستان غرور نشايد .
باز گفت : روا داشتن اين از جهت پرورش و نگاه داشتن از فتنه درست نيايد . يعنى خود روا نباشد كه چون او را خاصهء خويش گردانيد باز مفتون گرداند يا چون به قرب آورد باز به بعد باز برد .
باز گفت : حق تعالى بر بنده نگاه ندارد « 1 » آن چه او را داده است از جهت ربودن و نه بدان ببرد كه او را باز برد از برترى سوى فروترى . يعنى اندر قدرت حق تعالى جائز است كه هر چه خواهد كند و ليكن هرگز اولياى خويش را از مقام عالىتر به مقام اسفل نياورد .
باز گفت : اگر روا باشد كه مر اين بنده خاصهء خود را از مقام خصوص بيفكند ، پس روا باشد كه انبياء [ را ] عليهم السلام مفتون گرداند يا از مرتبت نبوت به مرتبت ولايت باز آرد و از آنجا نيز فروتر آورد و اين روا نيست .
يعنى درست گشت كه حق تعالى مر خواص خويش را از مقام خصوص ساقط نگرداند و حق تعالى آن كسى را بنوازد كه اهل نواخت باشد و اهل نواخت آن باشد كه حفظ حرمت به جاى آورد و با حفظ حرمت از مقام نواخت ساقط نگرداند .
باز گفت : و لطائف خداى عز و جلّ اندر عصمت انبياى خويش و نگاه داشت اولياى خويش از فتنه بيش از آن است كه زير شمار اندر آيد . و قدرت وى از آن تمامتر است كه بر فعلى باشد غير فعلى . يعنى نگاه داشت وى مر خاصگان خويش را بىشمار است و چون وى نگاه دارد هيچ مضرت و فتنه به ايشان نرسد كه لطف وى را شمار نباشد مر خاصگان خويش را و تغير كردن محال باشد .
هامش
( 1 ) - متن خلاصه : نگاه دارد و خطا است با توجه به معنى و ص 113 ج 4 شرح تعرف و متن عربى عبارت التعرف در ص 130 : لان اللّه تعالى لا يحفظ على عبد ما آتاه من جهت السلب