باب الثانى و الاربعين - چهل و دوم فى الاخلاص « 1 »
قال الجنيد رضى اللّه عنه : الاخلاص ما اريد به اللّه من اى عمل كان . يعنى اخلاص انفراد است هر چه يگانه باشد و با غيرى نياميزد خالص باشد چون ذهب خاص و خلوص به كلام عرب خروج بود ، كسى كه از ميان قومى جدا شود گويند : خلص من بينهم از آن با ايشان نياميزد . باز شيخ جنيد گفت :
اخلاص آن است كه به وى خداى را خواهى از هر عملى كه باشد . پس اخلاص عام ترك شرك است كه چون از شرك تبرا كردند و به يگانگى وى مقر آمدند توحيد به اخلاص گشت . باز اخلاص آرد به صفات وى بدان كه هيچ چيز را تشبيه وى نگويد و نه مثل وى به ذات و صفات و فعل . چون اعتقاد بر اين وصف خالص آمد اين مؤمن باشد مخلص . باز هر عملى كه بيارد اندر آن عمل رياى خلق و عجب نفس نيارد تا عمل وى از فساد خالص گردد باز از آن عمل كه بيارد مراد وى رضاى خداوند باشد نه طمع ثواب و خوف عقاب « 2 » كما قال اللّه تعالى :
« ابْتِغاءَ رِضْوانِ اللَّهِ »
« 3 » و نيز فرمود :
« يُرِيدُونَ وَجْهَهُ »
« 4 »
هامش
( 1 ) - شماره و عنوان با التعرف ص 99 برابر است الا آن كه در التعرف عنوان :
قولهم فى الرضا است و در شرح تعرف بىذكر شماره و عنوان باب مطلب از ص 134 ج 3 آغاز شده است .
( 2 ) - اصل : خوف و عقاب
( 3 ) - سورهء 57 الحديد آيهء 27
( 4 ) - سورهء 6 الانعام آيهء 52