است ، امر كرد و امر خداى تعالى « 1 » واجب باشد .
اصل كسب كردن از آدم آمد عليه السلام كه كشاورزى كرد و حق تعالى مر آدم را اسماى حرث و آلات [ حرث ] « 2 » بياموخت و فرمود تا فرزندان خويش را بياموخت تا به خبر آمده است از مصطفى صلى اللّه عليه و سلم كه مر شيث را عليه السلام كرباس بافتن آموخت و مر انبياء را عليهم السلام كسبها مختلف بوده است . نبينى كه شعيب عليه السلام بازرگان و خداوند مواشى بود . و موسى عليه السلام مر او را شبانى كرد و داود عليه السلام زرهبافى كرد . و به خبر آمده است كه سليمان عليه السلام از برگ خرما زنبيل بافتى و به دو قرص جوين بفروختى و يكى به درويش دادى و به يكى روزه گشادى ، باز بيامدى و با درويشان نشستى و گفتى مسكين جالس المساكين .
و ابراهيم خليل صلوات اللّه عليه چندان مواشى داشت كه چهار هزار غلام درم خريده شبان وى بود و به بعضى قصهها آوردهاند كه چهار هزار سگ بود مر او را به قلادههاى زرين و اگر بيش از اين بگوييم دراز گردد .
و مصطفى صلى اللّه عليه فرمود : لى حرفتان الفقر و الجهاد . و نيز فرمود : جعل رزقى تحت ظلال رمحى و به روايتى تحت ظلال سيفى .
و تجارت اعيان صحابت خود معروف است چون عثمان و عبد الرحمن بن عوف رضى اللّه عنهما . و در قرآن فرمود :
« وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِيزانَ »
« 3 » و ميزان از بهر تجارت بود و نيز فرمود
« وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ »
« 4 » به تفسير آمده است كه اين حديد سه چيز بود : خايسك
هامش
( 1 ) - در اصل خلاصه قبل از واجب كلمهء : بر آمده بود كه حذف گرديد .
( 2 ) - با توجه به معنى و ص 64 جلد سوم شرح تعرف كلمهء حرث افزوده شد .
( 3 ) - سورهء 57 - حديد آيهء 25
( 4 ) - سورهء 57 - حديد آيهء 25