بشارت داد نه از آن بود كه مر ايشان را بيم زوال ايمان بود ؛ از بهر آن كه با زوال ايمان بهشت روا نباشد و خوف از تغيير و تبديل ايمان با آن كه مصطفى صلوات اللّه عليه گوايى داده بود به بهشت ، موجب شك باشد و شك كردن در اخبار مصطفى صلى اللّه عليه و سلم كفر باشد . و گفت آن نيز خوف دوزخ نباشد بىخلود و از بهر آن گفت كه گروهى تأويل كردند مر اين خبر را كه مر ايشان را گوايى داد به دخول بهشت و گوايى نداد به نفى عذاب از ايشان ، شايد كه معذب شوند و باز به بهشت اندر آيند كه گوايى دخول بهشت نفى خلود دوزخ واجب كند . شيخ گويد رضى اللّه عنه : نه ، اين تأويل خطا است از بهر آن كه ايشان دانسته بودند كه ما را به آتش ( عذاب ) عقوبت نكنند به هر چه از ما آيد . از بهر آن كه گناهى كه از ايشان آيد يا صغيره باشد و صغيره مغفور بود به ترك كبائر - نزديك گروهى چنين است نه نزديك عوام « 1 » اهل اسلام - و يا مغفور باشد صغاير ايشان به بلاها و محنتهايى كه اندر دنيا به ايشان رسد . كما قال اللّه :
« ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ »
« 2 » و قال النبى صلى اللّه عليه و سلم « 3 » : امتى امة مرحومة جعل عذابها بايديها القتل و الزلازل و الفتن و الهرج .
و قال عبد اللّه بن عمر عن ابى بكر الصديق رضى اللّه عنه قال كنت عند رسول اللّه صلى اللّه عليه فنزلت هذه الآية :
« مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ »
« 4 » فقال رسول اللّه صلى اللّه عليه : الا اقرئك آية انزلت على الآن « 5 » ؟ قلت بلى يا رسول اللّه قال : فأقرأنيها « 6 » فلا اعلم ما اصابنى الا انى وجدت انقصاما
هامش
( 1 ) - تصور مىرود : عموم صحيح باشد زيرا در شرح تعرف ص 29 ج 3 :
جملهء اهل اسلام آمده است و با معنى هم مناسبتر است .
( 2 ) - سورهء 42 - شورى آيهء 30
( 3 ) - كاتب همه جا قبل از : سلم و او نگذارده و بودنش ضرورى است .
( 4 ) - سورهء 4 - نساء آيهء 123
( 5 ) - التعرف ص 76 الآن ندارد .
( 6 ) - اصل : فاقرء آيتها اصلاح با توجه به التعرف ص 76 و شرح تعرف ج 3 ص 29 به عمل آمده است .