چيزى از شأن معصوم ( ع ) بدور است كه آنهمه هياهو راه بيندازند براى فرد معدوم و يا نادر حال اين مشكله را چگونه جواب مىدهيد ؟
جواب سؤال : شيخ ره اوّل مىفرمايد : براى خروج از حمل بر فرد نادر ما بيائيم و صورت ثالثه را هم به اين اخبار بدهيم با اينكه قبلا گفتيم صورت ثانيه از باب ترجيح نيست بلكه از باب حجت و لا حجت است
ولى حالا كه مضطر شديم آن را هم از باب ترجيح حساب كرده و در اخبار الترجيح بموافقة الكتاب و السنة داخل كنيم ، حال آيا مشكل فوق حل مىشود ؟
مىفرمايد : خير زيرا كه قبلا هم اشاره شد كه اصولا صورت ثانيه هم اكنون در ميان اخبارى كه در دست ما است وجود ندارد و عديم المثال است و يا اگر هم باشد از صورت ثالثه بمراتب اقل است پس حمل آن هم اخبار بر فرد غالب نشد بلكه همچنان فرد نادر است پس مشكل باقى است
قوله : و يمكن :
در اين قسمت براى ريشهكن ساختن ايراد مذكور مىفرمايد : ممكن است ما ملتزم شويم كه حتى صورت اول از سه صورت مخالفة الخبر مع ظاهر القرآن هم مشمول اين اخبار هست و آنجا نيز جاى ترجيح به موافقت كتاب است كه اگر اين حرف را زديم اين قماش از مخالفت فراوان است و اخبار العرض حمل بر فرد غالب شده نه نادر
ان قلت : شما كه قبلا گفتيد صورت اولى از موارد جمع عرفى است و جاى ترجيح نيست در همهء مراحل اربعهء آن حال از حرف خود برمىگشتيد ؟
قلت : آن مطلب كه جمع بينهما باشد بجاى خود محفوظ ولى مخصوص حديث مخالفى است كه معارض نداشته باشد و مع المعارضه جاى جمع نيست بلكه جاى ترجيح به موافق است
بعد مىفرمايد : بلكه مىتوان گفت كه در صورت معارضه اصلا حديث
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 363
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٣٦٣